III KO 19/25
Izba Karna2025-02-25
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieje podejrzenie niewłaściwej obsady sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że problemy organizacyjne sądu, w tym wątpliwości co do należytej obsady składu orzekającego, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie w szczególnych przypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne. Kwestie dotyczące obsady sądu powinny być rozwiązywane w ramach organizacji pracy sądu lub poprzez wnioski o wyłączenie sędziego.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Jarosławiu złożył wniosek o przekazanie sprawy przeciwko K.O. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniając to wysokim prawdopodobieństwem zaskarżenia wyroku z uwagi na niewłaściwą obsadę sądu. Sąd Okręgowy w Przemyślu przekazał ten wniosek Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że wskazane okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 19/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie K. O. oskarżonej o czyn z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2025r. wniosku Prokuratora Rejonowego w Jarosławiu z dnia 10 grudnia 2024r., przekazanego postanowieniem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 23 stycznia 2025r. (sygn. akt II K 37/24) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Przemyślu, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37§2 k.p.k., przekazał Sądowi Najwyższemu wniosek Prokuratora o przekazanie sprawy prowadzonej przeciwko K.O. do rozpoznania sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek został uzasadniony faktem, że Prokurator dostrzegł „bardzo wysokie prawdopodobieństwo zaskarżenia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie z uwagi na niewłaściwą obsadę sądu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
III KO 19/25 2 Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie mogą stanowić problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Powyższe stanowisko Sąd Najwyższy prezentuje stabilnie od dziesięcioleci. Takim problemem organizacyjnym leżącym po stronie sądu jest wyznaczenie takiego składu, który spełniałby wymóg należycie obsadzonego sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. W niniejszej sprawie rzeczywiście można mieć najdalej idące wątpliwości co do tego, czy skład Sądu wyznaczony obecnie do rozpoznania niniejszej sprawy będzie mógł być uznany sąd należycie obsadzony. Powyższe jednak nie jest w stanie wywołać żadnych skutków w przestrzeni zakreślonej przez normę art. 37 k.p.k. Jest to bowiem kwestia, która winna zostać rozwiązana na poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie, będącą w kompetencji Prezesa tego Sądu, Prezesa sądu zwierzchniego i w końcu Ministra Sprawiedliwości. Brak zatem podstaw do uznawania, że cały Sąd Okręgowy w Przemyślu znalazł się w sytuacji, która nakazywałaby przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w tym Sądzie, a więc że dbałość
III KO 19/25 3 o dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zaistniała sytuacja powinna natomiast zostać rozwiązana przede wszystkim poprzez składanie i rozpoznanie wniosków o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]]
Powiązane orzeczenia
- II KO 77/25 2025-04-15Czy problemy organizacyjne i personalne w sądzie, w tym zarzuty dotyczące sposobu przydzielania spraw i potencjalnego braku niezawisłości sędziów, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równo…
- II KO 30/14 2014-05-07Czy względy techniczno-organizacyjne, takie jak obciążenie sądu, braki kadrowe lub konieczność orzekania przez sędziów z innego pionu, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równ…
- III KO 11/15 2015-03-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pierwotnie właściwy sąd został zobowiązany do jej rozpoznania w trybie delegacyjnym, a nastę…
- V KO 54/19 2019-07-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziów i pracowników sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana?
- III KO 103/22 2022-09-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieje podejrzenie powiązań zawodowych lub osobistych sędziów z osobami zaangażowanymi w postępowani…
Powołane przepisy
art. 286§1 KKart. 294§1 KKart. 37 KPKart. 37§2 KPKart. 439§1 pkt 2 KPKart. 41 KPK§1§2§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy