III KO 198/24

Izba Karna2024-12-18

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy jednym z pokrzywdzonych jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości może wymagać przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy występuje okoliczność mogąca stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli to przekonanie jest niezasadne. Fakt, że pokrzywdzony jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym miejscowo, może wzbudzić u stron procesu i opinii publicznej przeświadczenie o braku obiektywizmu, co uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Olkuszu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A.T. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku był fakt, że jednym z pokrzywdzonych w sprawie jest sędzia orzekający w Sądzie Rejonowym w Olkuszu. Sąd wnioskujący uznał, że rozpoznawanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać wątpliwości co do rzetelności i bezstronności orzekania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chrzanowie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 198/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 18 grudnia 2024 r., w sprawie A.T., oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Olkuszu, z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt II K 633/24, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chrzanowie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Olkuszu wystąpił do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k., z inicjatywą przekazania sprawy A.T., oskarżonej o przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na to, że jednym z pokrzywdzonych w sprawie jest sędzia orzekający w Sądzie występującym. Zdaniem Sądu wnioskującego, rozpoznawanie sprawy w tym układzie procesowym przez Sąd miejscowo właściwy byłoby niewskazane, gdyż wywołałoby wątpliwości co do rzetelności i bezstronności orzekania w tym procesie zarówno u stron, jak i osób postronnych. III KO 198/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Inicjatywę Sądu Rejonowego w Olkuszu należało uznać za zasadną. Nie ulega wątpliwości, że skorzystanie z właściwości delegacyjnej sądu, na podstawie art. 37 k.p.k., może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z ,,dobrem wymiaru sprawiedliwości”. W doktrynie i w orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd, że przepis ten określa wyjątek od zasady orzekania przez sąd miejscowo właściwy między innymi w sytuacji występowania okoliczności, które mogą stwarzać przekonanie społeczne (także niezasadne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. post. SN z 13 lipca 1995r., III KO 34/95). Fakt, że pokrzywdzony jest zatrudniony w Sądzie właściwym terytorialnie do rozpoznania sprawy i orzeka w Wydziale III Rodzinnym i Nieletnich tegoż sądu, mógłby, w przekonaniu Sądu Najwyższego, wzbudzić przeświadczenie o braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy A.T., zarówno u stron procesu, jak i opinii publicznej. Jednocześnie wskazać należy, że zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących wywoływać zagrożenie formułowania opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygania sprawy ( zob. post. SN z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13). Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Sądu Rejonowego w Olkuszu, uznać należało, że sprostano obowiązkowi wykazania okoliczności przemawiających za tym, iż w niniejszej sprawie dobro sprawiedliwości wymaga przełamania konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przenosząc rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w Chrzanowie. [WB] [a.ł.] III KO 198/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 190 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy