V KO 42/24

V KO 42/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 maja 2024 r. w sprawie W. W. wniosku Sądu Rejonowego w Kaliszu o przekazanie do rozpoznania sprawy o umorzenie postępowania karnego wobec W. W. i zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego - innemu sądowi równorzędnemu (sygn. akt II K 488/24), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Turku. [PGW] UZASADNIENIE We wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy w Kaliszu podniósł, że prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł na podstawie art. 324 k.p.k. o umorzenie postępowania karnego wobec W. W. podejrzanego o popełnienie trzech czynów z art. 226 § 1 k.k. i zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Czyny te dotyczyły znieważenia sędziów Sądu Okręgowego i Rejonowego w Kaliszu, komornika Sądowego V KO 42/24 2 działającego przy Sądzie Rejonowym w Kaliszu, a nadto, sprawa pośrednio obejmuje też Prezesa Sądu Rejonowego w Kaliszu. Merytoryczne rozpoznanie sprawy przez właściwy miejscowo Sąd mogłoby doprowadzić do powstania wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów. W ocenie wnioskującego Sądu za przekazaniem tej sprawy do innego równorzędnego sądu przemawia wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż wskazane okoliczności przemawiają za uwzględnieniem tego wniosku, przy czym proponuje się przekazanie sprawy innemu Sądowi Rejonowemu poza okręg właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Kaliszu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Kaliszu zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). „Dobro wymiaru sprawiedliwości” w ujęciu art. 37 k.p.k. przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia takich sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Bez wątpienia ten tryb służyć musi do wyeliminowania, mogących powstać w opinii publicznej podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy do jej rozpoznania sąd. Nie chodzi przy tym o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby się zrodzić u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych w tym procesie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2024 r., III KO 32/24, LEX nr 3698362). V KO 42/24 3 Sąd Rejonowy przedstawił uzasadniony powód, który przemawia za słusznością wniosku o przekazanie sprawy. Stanął on bowiem przed koniecznością rozpoznania wniosku prokuratora o umorzenie postępowania karnego wobec W. W. i orzeczenie środka zabezpieczającego w sprawie, w której pokrzywdzonymi mają być sędziowie Sądu Rejonowego oraz Okręgowego w Kaliszu. Taka sytuacja mogłaby stwarzać przekonanie, nawet mylne, tak u samego podejrzanego - bezpośrednio zainteresowanego sprawą - jak i w odbiorze społecznym, o braku wymaganych warunków do rozpoznania przedmiotowej sprawy w tym Sądzie w sposób obiektywny, dający gwarancję absolutnej bezstronności. W tej sytuacji, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby doszło do rozpoznania sprawy przez inny Sąd Rejonowy. Będzie to mieć wpływ na bezstronność orzekania, a także wpłynie korzystnie na odbiór społeczny, że przedmiotowa sprawa zostanie rozpoznana w sposób rzetelny, bezstronny i sprawiedliwy. Wskazane powyżej okoliczności faktyczne uzasadniały zastosowanie instytucji właściwości delegacyjnej określonej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Celowym było przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Turku, a więc poza okręg właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Kaliszu. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w postanowieniu. [PGW] (r.g.)