III KO 20/25

Izba Karna2025-03-11

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek pokrzywdzonego o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przygotowawczym, motywowany brakiem zaufania do sędziów sądu miejscowego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że wniosek pokrzywdzonego o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przygotowawczym, nawet motywowany brakiem zaufania do sędziów sądu miejscowego, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 37 k.p.k. Rozpoznanie wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w początkowej fazie postępowania przygotowawczego nie jest tożsame z 'rozpoznaniem sprawy' w rozumieniu art. 37 k.p.k., które dotyczy orzeczeń kończących postępowanie.
Stan faktyczny
Prokuratura Rejonowa wszczęła postępowanie przygotowawcze w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., gdzie pokrzywdzonym jest Z.D. Pokrzywdzony złożył wniosek o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy w Rzeszowie, powołując się na brak zaufania pokrzywdzonego do sędziów rzeszowskiego sądu i obawę o dobro wymiaru sprawiedliwości, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przekazania sprawy innemu Sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 20/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 11 marca 2025 r., w sprawie Z.D., o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową dla miasta Rzeszów sygn. akt [...] w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt II Kp 1112/24, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przekazania sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Prokuratura Rejonowa dla miasta Rzeszowa pod nr [...] wszczęła czynności prowadzące do ustalenia czy zostało popełnione przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., w którym pokrzywdzonym jest Z.D., który na obecnym etapie postepowania złożył wniosek o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu celem reprezentowania go w postępowaniu przygotowawczym. III KO 20/25 2 Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu Sądowi równorzędnemu w zakresie rozpoznania tego wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zmiany właściwości miejscowej, gdyż pokrzywdzony nie darzy zaufaniem sędziów Sądów Rejonowego w Rzeszowie, na dowód czego złożył w przedmiotowej sprawie liczne pisma, w których wskazywał swoje podejrzenia co do niekompetencji rzeszowskiego środowiska sędziowskiego. Sąd Rejonowy w Rzeszowie wskazał, że w aktach znajduje się wniosek pokrzywdzonego o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu występującego od rozpoznawania sprawy i wyraził obawę, że nieufność pokrzywdzonego do sędziów rzeszowskiego Sądu Rejonowego nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, a tym samym uzasadnia wyjęcie sprawy spod jego kompetencji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego nie zasługiwała na uwzględnienie. Możliwość skorzystania z tak zwanej właściwości z delegacji określonej w art. 37 k.p.k. możliwa jest tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny. Sprawa Z.D. nie należała do kręgu spraw, w których uzasadnione było procedowanie na podstawie art. 37 k.p.k. Rozpoznania wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym, w bardzo wczesnej fazie ,,in rem”, nie można utożsamiać z "rozpoznaniem sprawy" w rozumieniu art. 37 k.p.k., w której sąd wydaje orzeczenie o charakterze kończącym postępowanie. Takiego charakteru z pewnością nie ma decyzja ściśle incydentalna o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, której nie wydaje sąd tylko upoważniony sędzia (art. 88 zd. drugie k.p.k.). Nie ma więc żadnych podstaw aby w przedstawionym wypadku upatrywać choćby jednej przesłanki do wyłączenia sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, powodującego niedopuszczalność orzekania w danej sprawie przez urzędujących w nim sędziów. Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, postanowiono jak na wstępie. [WB] III KO 20/25 3 [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 88§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy