III KO 23/15
Izba Karna2015-04-15
Skład orzekający: Andrzej Stępka, Krzysztof Cesarz, Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy stan zdrowia oskarżonych uniemożliwia im stawiennictwo na rozprawach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., hierarchicznie wyżej stawia możliwość osądzenia osób postawionych w stan oskarżenia niż osądzenie ich przez sąd właściwy miejscowo. W sytuacji, gdy poważne schorzenia oskarżonych, potwierdzone licznymi zaświadczeniami lekarskimi, istotnie utrudniają lub uniemożliwiają ich stawiennictwo na rozprawach przed sądem miejscowo właściwym, a dalszy tok postępowania jest praktycznie sparaliżowany, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w T. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej dotyczącej A. S. i B. G. innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem były poważne schorzenia oskarżonych, które uniemożliwiały im stawiennictwo na rozprawach od 2011 roku, mimo licznych wyznaczanych terminów. Dokumentacja medyczna i opinie lekarzy sądowych potwierdzały niemożność stawiennictwa oskarżonych, co praktycznie sparaliżowało dalszy tok postępowania. Sąd Rejonowy sugerował przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W., położonemu bliżej miejsca zamieszkania oskarżonych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę A.S. oraz B.G. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 23/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Roman Sądej (sprawozdawca) w sprawie A. S. oraz B. G., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2015r., inicjatywy Sądu Rejonowego w T., wyrażonej w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2015r. (sygn. akt VIII K […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę A.S oraz B.G. przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w T. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy A.S. oraz B G innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., sugerując przekazanie jej Sądowi Rejonowemu w W., jako Sądowi położonemu w pobliżu miejsca zamieszkania obu oskarżonych. W szczegółowym uzasadnieniu tego stanowiska Sąd występujący przedstawił okoliczności uniemożliwiające rozpoznanie sprawy, w której akt oskarżenia skierowany został do Sądu miejscowo właściwego już w 2010r. Rzetelnie opisał dotychczasowy przebieg postępowania, wykonane czynności dowodowe oraz praktycznie paraliż dalszego toku postępowania,
2 począwszy od października 2011r., spowodowany „sukcesywnie przedkładanymi przez oskarżonych zaświadczeniami, wystawianymi przez lekarza sądowego”. Szeroka dokumentacja lekarska przedstawiana przez oskarżonych oraz dotychczas uzyskane opinie o stanie ich zdrowia, bezsprzecznie wykazują poważne schorzenia, które wprawdzie nie uniemożliwiają stawiennictwa w sądzie miejscowo właściwym, ale istotnie to stawiennictwo utrudniają. W aktach sprawy znajdują się liczne (detalicznie wskazane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego) zaświadczenia lekarzy sądowych różnych specjalności (zgodnie z art. 117 § 2a k.p.k.), stwierdzające brak możliwości stawiennictwa oskarżonych na kolejno wyznaczane terminy rozprawy głównej. Biorąc pod uwagę wiek oskarżonych oraz charakter ich schorzeń (B. G., ur. 1954r. – stan po przebytym w 2011r. zawale serca, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca – k.1858; A. S., ur. 1951r. – niedokrwistość, przebyta gastroenterostomia, choroba wieńcowa – k.1980 i k.2049-2054), trudno nie podzielić stanowiska Sądu Rejonowego w T., że rozpoznanie przezeń tej sprawy jawi się jako mało realne. Sąd ten jednocześnie akcentował, że oskarżeni w pismach procesowych deklarowali udział w rozprawie w sądzie [...], kiedy stan ich zdrowia nie będzie istotną przeszkodą w stawiennictwie, związaną z dojazdem do odległego sądu. Argumentacja Sądu Rejonowego w T. była przekonująca. Oceny tej nie może zmienić stanowisko wyrażane przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, że to wyłącznie obstrukcyjna postawa procesowa oskarżonych uniemożliwia dalszy tok procesu. Tak kategorycznym wnioskom sprzeciwia się nie tylko dokumentacja medyczna przedstawiona przez oskarżonych, ale systematyczne potwierdzanie przez licznych lekarzy sądowych niemożności ich stawiennictwa do Sądu Rejonowego w T. Nawet jeżeli oskarżeni li tylko instrumentalnie wykorzystują swe rzeczywiste choroby, to i tak nie zmienia to istoty rzeczy, że rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy i realizacja celów postępowania karnego określonych w art. 2 § 1 k.p.k., stają się iluzoryczne bez odstąpienia od zasad określonych w art. 31 k.p.k. Dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., niewątpliwie hierarchicznie wyżej stawia możliwość w ogóle osądzenia osób postawionych w stan oskarżenia, od osądzenia ich przez sąd właściwy miejscowo.
3 Dodać w tym miejscu należy, że ocena dotychczasowej determinacji Sądu właściwego w celu kontynuowania postępowania dowodowego, nie pozwala na wniosek, iż niniejsze wystąpienie podyktowane jest względami partykularnymi a nie uniwersalnymi. Konsekwencją przedstawionej powyżej oceny Sądu Najwyższego było uwzględnienie inicjatywy Sądu występującego i na podstawie art. 37 k.p.k., przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., a więc Sądowi położonemu w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonych. l.n
Powiązane orzeczenia
- I KO 57/25 2025-05-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy stan zdrowia oskarżonego utrudnia jego udział w postępowaniu?
- III KO 19/16 2016-04-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w związku ze stanem zdrowia oskarżonych?
- III KO 74/16 2016-10-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony nie może stawić się na rozprawie z powodu stanu zdrowia?
- II KO 17/20 2020-04-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie właściwym mie…
- V KO 74/12 2012-12-06Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawienie się na rozprawę, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 117 § 2art. 2 § 1 KPKart. 31 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy