III KO 24/17

Izba Karna2017-06-07

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania, wynikająca z braku wskazania podstaw określonych w ustawie, uzasadnia odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych i bez wyznaczania obrońcy z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania, który nie wskazuje żadnej z podstaw określonych w art. 540-540b i art. 542 § 3 k.p.k., jest oczywiście bezzasadny. W takiej sytuacji, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., sąd jest zobowiązany do odmowy przyjęcia wniosku bez podejmowania dalszych czynności, takich jak wyznaczanie obrońcy z urzędu.
Stan faktyczny
Skazany A. M. W. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na naruszenie prawa do obrony i rzetelnego procesu z powodu braku złożenia przez obrońcę wniosków o losowanie składu sądu oraz o ponowne rozpoczęcie rozprawy po długiej przerwie. Skazany twierdził, że brak sprzeciwu wynikał z jego niewiedzy prawniczej i przyjmowania leków. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 24/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie skazanego A. M. W. po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w dniu 7 czerwca 2017 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II A Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II K (…) , na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Skazany A. M. W. pismem z dnia 12 marca 2017 r., po raz kolejny (już piąty), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II A Ka (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia z dnia 30 czerwca 2011 r., II K (…), którymi to orzeczeniami m.in. za dokonanie zbrodni z art. 148 § 1 k.k. został skazany na karę 15 lat pozbawienia wolności. We wniosku skazany tym razem podniósł naruszenie art. 6 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności, prawa do obrony i prawa do rzetelnego procesu poprzez brak złożenia przez jego obrońcę w toku rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w T. wniosków: o losowanie składu sądu oraz o to, aby rozprawa toczyła się od 2 początku ze względu na przerwę trwającą ponad 7 miesięcy. Nadmienił przy tym, że brak złożenia przez niego sprzeciwu co do dalszego prowadzenia postępowania wynikał z braku znajomości prawa oraz z przyjmowania leków psychotropowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Treść przedmiotowego wniosku skazanego oceniana w kontekście przepisów procesowych regulujących instytucję wznowienia postepowania determinuje przekonanie o konieczności odmowy przyjęcia tego wniosku bez podejmowania dodatkowych czynności w postaci wcześniejszego rozpoznania złożonego równocześnie przez skazanego wniosku o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w niniejszym postepowaniu wznowieniowym. Uzasadniając to przekonanie przede wszystkim należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, przysługującym od orzeczeń prawomocnych, czyli takich, które najczęściej były już przedmiotem kontroli instancyjnej. Z tej racji środek ten jest dopuszczalny tylko w wyjątkowych, ściśle określonych prawem przypadkach (art. 540-540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.). To między innymi uznać należy za powód, dla którego ustawa w art. 545 § 3 k.p.k. obliguje sąd do odmowy przyjęcia wniosku niepochodzącego od obrońcy lub pełnomocnika bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie słusznie zauważa się, że zastosowanie art. 545 § 3 k.p.k. nie następuje po merytorycznym rozpoznaniu wniosku, ale jedynie po jego zbadaniu o charakterze quasi-formalnym, wstępnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (zob. postanowienie SN z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15; postanowienie SN z dnia 6 października 2015 r., V KO 56/15). Trafnie też przyjmuje się, że oczywista bezzasadność wniosku, która jest podstawą zastosowania art. 545 § 3 k.p.k., wynikać może m.in. z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Choć skazany podał we wniosku szereg okoliczności, które jego zdaniem skutkują wadliwością wydanych względem niego wyroków, to żadna z nich nie należy do podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 540-540b i art. 542 § 3 k.p.k. Taką podstawą nie mogą być okoliczności podniesione przez skazanego. Skład Sądu został wyznaczony zgodnie 3 z zasadą z art. 351 § 2 k.p.k., wobec braku wniosku w przedmiocie losowania. Z kolei, jeśli chodzi o prawo do obrony, to nie doszło do sytuacji, o której stanowi art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (co zresztą stanowiłoby podstawę do wznowienia postępowania z urzędu), a mianowicie braku obrońcy w razie obrony obligatoryjnej. Nadmienić należy, że w protokole rozprawy z dnia 16 maja 2011 r. odnotowano, że strony nie sprzeciwiają się prowadzeniu rozprawy w dalszym ciągu (k. 2517 v., tom XIII). Brak złożenia przez obrońcę takiego sprzeciwu, jak również brak złożenia wniosku o losowanie składu orzekającego, nie stanowią okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, w świetle przywołanych wyżej ustawy procesowej przepisów regulujących – jedynie dopuszczalne – podstawy wznowienia. W takim stanie rzeczy wniosek skazanego jawi się jako oczywiście bezzasadny, co czyni koniecznym decyzję o odmowie jego przyjęcia bez uprzedniego wyznaczania obrońcy z urzędu celem badania podstaw wznowienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 3 KPKart. 148 § 1 KKart. 6art. 540art. 542 § 3 KPKart. 351 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPK§ 3§ 1§ 2§ 1 pkt 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy