III KO 25/23

Izba Karna2023-04-12

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy względy dobra wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżonym jest adwokat występujący często przed sądem właściwym miejscowo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że względy dobra wymiaru sprawiedliwości, w tym potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów, mogą uzasadniać przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczy to sytuacji, gdy oskarżonym jest adwokat często występujący przed sądem właściwym miejscowo, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Oskarżonym w sprawie jest adwokat wykonujący zawód na terenie właściwości Sądu Okręgowego w Rzeszowie, co oznacza, że często występuje przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie. Sąd Rejonowy uznał, że w tej sytuacji zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Przeworsku.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 25/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie T. S. wniosku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2023 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Przeworsku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt X K 41/23, Sąd Rejonowy w Rzeszowie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Na uzasadnienie wniosku podniesiono, że oskarżony T.S. jest adwokatem wykonującym ten zawód na terenie właściwości Sądu Okręgowego w Rzeszowie i z tego tytułu często występuje także w sprawach przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie. W ocenie wnioskującego Sądu, w tej sytuacji zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, poza obszar właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Rzeszowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Rzeszowie zasługuje na uwzględnienie. III KO 25/23 2 W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności oskarżenia. Merytoryczne rozpoznanie tej sprawy przez wnioskujący Sąd Rejonowy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy adwokata występującego w postępowaniach przed tym Sądem, a zatem dobrze znanego sędziom chociażby z racji kontaktów służbowych, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Podkreślić wypada, iż znajomość zawodowa sędziów z przedstawicielami innych zawodów, w tym przede wszystkim prawniczych, wykonującymi swe obowiązki na obszarze właściwości miejscowej sądu, może przemawiać za uznaniem, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu. Występujące uwarunkowania „personalno-zawodowe” mogą wywołać (racjonalne z uwagi na ich charakter) społeczne przekonanie o niezdolności tego sądu do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Zaistniała sytuacja obliguje do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2022 r., V KO 77/22, LEX nr 3490284). Konsekwencją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Przeworsku. III KO 25/23 3 [SOP] [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy