III KO 38/20

Izba Karna2020-05-21

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżonym jest mąż sędziego orzekającego w tym sądzie?
Ratio decidendi
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu sądu, nawet jeśli nie podważa się zdolności sądu do obiektywnego rozpoznania sprawy. Okoliczność, że stroną postępowania jest mąż sędziego tego sądu, może wywołać takie wątpliwości.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy przeciwko B. K. i P. Ż. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był fakt, że B. K. jest mężem wieloletniego sędziego tego sądu, co mogłoby wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o nieobiektywnym działaniu sądu. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 38/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie B. K. oskarżonego o czyn z art. 270 § 1 k.k. i inne P. Ż. oskarżonego o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 maja 2020 r. wniosku Sądu Okręgowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w B. wpłynął akt oskarżenia przeciwko B. K. i P. Ż.. Sąd ten postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt III K […], zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. sprawy wymienionych oskarżonych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że „B. K. jest mężem J. S. K. , wieloletniego sędziego Sądu Rejonowego w B., a następnie Sądu Okręgowego w B., która z tego tytułu jest osobą powszechnie znaną w tut. środowisku sędziowskim z racji kontaktów towarzyskich, koleżeńskich czy służbowych (…)”. W ocenie Sądu rozpoznawanie przezeń przedmiotowej sprawy „mogłoby, przede wszystkim w odbiorze społecznym, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu” i wobec tego dobro wymiaru 2 sprawiedliwości, rozumiane również jako potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznawaniu każdej sprawy, przemawia za tym, aby sprawę B. K. i współoskarżonego przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w B. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Najczęściej powodem przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi jest dążenie do wyeliminowania sytuacji, kiedy to określone okoliczności mogą wywołać w opinii publicznej, także u stron postępowania, choćby mylne, ale oparte na racjonalnych przesłankach wątpliwości co do tego, czy sąd właściwy miejscowo całkowicie bezstronnie i obiektywnie rozpozna zawisłą przed nim sprawę. Z pewnością do takich okoliczności należy zaliczyć przypadek, kiedy do sądu wpłynie sprawa, w której stroną jest sędzia tego sądu, względnie osoba dla niego najbliższa. Nie podważając zdolności Sądu Okręgowego w B. do obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy, trzeba zatem przyjąć, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w tym względzie w razie pozostawienia w kognicji Sądu Okręgowego w B. sprawy, w której oskarżonym jest mąż sędziego tego Sądu. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją Sądowi Okręgowemu w P., mając też na uwadze, że Sąd ten leży poza obszarem apelacji [...], do której należy Sąd Okręgowy w B..

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 270 § 1 KKart. 18 § 3 KKart. 300 § 2 KKart. 37 KPK§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy