III KO 4/19
Izba Karna2019-01-23
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem orzekającym w danym sądzie, stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżony jest byłym długoletnim ławnikiem orzekającym w danym sądzie, może wywoływać obawy o bezstronność sądu i tym samym przemawiać za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że chodzi o wyeliminowanie nawet obiektywnie nieuzasadnionych podstaw do podważania bezstronności sędziów.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy przeciwko M. K. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem orzekającym w Wydziale Karnym tego sądu, co mogło wpłynąć na jego kontakt z sędziami i postrzeganie bezstronności sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 4/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M. K., oskarżonego o czyn z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w C. zawartego w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt II K […]) na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy przeciwko M. K. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem orzekającym w Wydziale Karnym tego Sądu, wobec czego, z racji udziału w składach orzekających, miał kontakt z sędziami, uczestniczył w rozpoznawaniu spraw, naradach i wydawaniu orzeczeń. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” z art. 37 k.p.k. należy odnosić do sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania sądu lub stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania
2 sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., V KO 31/18, Lex nr 2490340; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, Lex nr 2508531). Niewątpliwie do okoliczności, które mogą powodować powstanie u osób postronnych lub stron postępowania obaw o bezstronność sądu właściwego należy sytuacja, w której oskarżonym jest były długoletni ławnik orzekający w danym sądzie. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że jeżeli stroną postępowania jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma bliski zawodowy a także osobisty kontakt z sędziami – ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2018 r., III KO 96/18, Lex nr 2572099; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, Lex nr 2508531). Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi względami. Chodzi przy tym o wyeliminowanie nawet obiektywnie nieuzasadnionych podstaw do podważania bezstronności sędziów orzekających w sprawie oskarżonego. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 54/23 2023-06-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony pełnił funkcję biegłego sądowego i jest znany wielu sędziom?
- V KO 109/19 2019-12-12Czy w sytuacji, gdy oskarżony w swoich pismach wielokrotnie krytycznie ocenia sędziów właściwego sądu, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 16/17 2017-04-19Czy w sytuacji, gdy czyn zarzucany oskarżonemu dotyczy znieważenia sędziego orzekającego w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- V KO 5/19 2019-02-05Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia lub długoletni pracownik sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
- III KO 59/20 2020-07-30Czy okoliczność, że oskarżony był w przeszłości ławnikiem sądu, który ma rozpoznać sprawę, a w trakcie popełniania zarzucanych mu czynów powoływał się na znajomości w sądzie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi ró…
Powołane przepisy
art. 209 § 1art. 209 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy