III KO 41/16

Sygn. akt III KO 41/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie D. N. oskarżonego o przestępstwo z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 22 czerwca 2016 r., wniosku Sądu Okręgowego w Gdańsku, zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt XIV K 194/15, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Gdańsku w swoim wniosku wskazał, że za odstąpieniem od właściwości miejscowej przemawia to, iż oskarżony zamieszkuje w W., a stan jego zdrowia uniemożliwia mu odbywanie podróży i stawiennictwo w tym Sądzie przez co najmniej okres 6 miesięcy, co potwierdziła sporządzona w sprawie opinia biegłych. Powyższe – zdaniem tego organu - uniemożliwia przeprowadzenie procesu w Sądzie właściwym, co prowadzi do nadmiernego przedłużania postępowania. Jednocześnie Sąd ten podniósł, że istnieje realna możliwość uczestniczenia oskarżonego w czynnościach procesowych w Sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania, tj. w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Wskazane tu okoliczności według Sądu Okręgowego w Gdańsku realizują przesłanki do 2 wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., gdyż przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu tego przepisu. Rozpoznając ten wniosek, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć tu bowiem trzeba, że pierwotnie Sąd Okręgowy w Gdańsku prowadził postępowanie przeciwko D. N. i innym jeszcze oskarżonym w sprawie o sygn. akt IV K 21/10. W dniu 18 maja 2015 r. Sąd ten postanowił jednak wyłączyć sprawę wskazanego oskarżonego do odrębnego rozpoznania z uwagi na przedłużającą się jego niezdolność do udziału w rozprawie. Po tym wyłączeniu do Sądu Okręgowego w Gdańsku wpłynęły kolejne pisma, z których wynikało, że D. N. nadal nie może brać udziału w postępowaniu sądowym. Dlatego też Sąd ten dopuścił opinię biegłego. Z przedstawionej opinii z dnia 25 kwietnia 2016 r. wynika, że biegli rozpoznali u oskarżonego przewlekłą białaczkę neutrofilową, nadciśnienie tętnicze, napadowe migotanie przedsionków, dyslipidemię i astmę oskrzelową. Z uwagi na charakter tych schorzeń, biegli uznali, że nie jest wskazane odbywanie przez D. N. podróży z miejsca zamieszkania w W. i stawiennictwo w Sądzie w Gdańsku. Biegli ci podali również, że wskazane jest dokonanie ponownej oceny stanu zdrowia oskarżonego po upływie 6 miesięcy z uwagi na zaplanowaną jego dalszą diagnostykę i leczenie. Z pisma z dnia 23 maja 2016 r., stanowiącego uzupełnienie wskazanej wyżej opinii, wynika, że nie zachodziły u oskarżonego przeciwskazania do uczestniczenia w czynnościach przed sądem właściwym dla miejsca jego zamieszkania. Nie może budzić wątpliwości, że stosowanie art. 37 k.p.k. winno być wyjątkowe. Może to wchodzić w rachubę tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jak słusznie wskazuje się w utrwalonym już orzecznictwie Sądu Najwyższego, potrzeba doprowadzenia w ogóle, a przy tym w rozsądnym terminie, do rozpoznania sprawy danego oskarżonego, mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości, które uzasadnia odejście od reguł określenia właściwości miejscowej sądu związanej z miejscem popełnienia czynu. Ta potrzeba aktualizuje 3 się zwłaszcza wówczas, gdy ze względu na stan zdrowia oskarżonego, nie tylko nie jest możliwe sprawne przeprowadzenie procesu przed sądem właściwym, lecz istnieje realna obawa w ogóle jego unicestwienia, z uwagi na - usprawiedliwione stanem zdrowia - niestawiennictwo oskarżonego na rozprawę (zob. np. postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2010 r., II KO 100/10, LEX nr 843199). Dopuszczalnym jest zatem przekazanie sprawy w omawianym tu trybie w sytuacji, gdy stan zdrowia oskarżonego nie pozwala mu na stawiennictwo w siedzibie sądu znajdującego się w znacznej odległości od jego miejsca zamieszkania, w przypadku braku jakichkolwiek przeszkód do jego stawiennictwa w sądzie znajdującym się dla niego bliżej. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej. Pamiętać bowiem trzeba, że każdy wniosek sądu właściwego w trybie art. 37 k.p.k. rozpatrywać należy z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy. Analiza wskazanych przez Sąd Okręgowy okoliczności związanych ze stanem zdrowia oskarżonego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w rozpoznawanej sprawie istnieje realne zagrożenie dla sprawnego przeprowadzenia postępowania przeciwko D. N.. Zamieszkuje on bowiem w W., a więc w znacznej odległości od Sądu właściwego mającego siedzibę w G. Z opinii biegłych wynika zaś, że nie jest wskazane odbywanie przez oskarżonego podróży z miejsca zamieszkania do Sądu właściwego. W świetle opinii nie zachodzą zaś przeszkody w uczestnictwie oskarżonego w czynnościach w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Przekazanie sprawy jest ponadto uzasadnione dotychczasowymi realiami sprawy i wielokrotnym niestawiennictwem oskarżonego w Sądzie w Gdańsku z uwagi na jego stan zdrowia, dokumentowany przedstawianymi zaświadczeniami lekarskimi. Wzgląd zatem, aby proces w ogóle mógł zostać przeprowadzony, i to – co nie jest bez znaczenia - w rozsądnym terminie, przemawia zatem za przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Niewątpliwie bowiem w zakresie znaczeniowym pojęcia „dobro wymiaru sprawiedliwości”, które stanowi przesłankę decyzji o zmianie właściwości miejscowej sądu, mieści się także potrzeba zapewnienia możliwości rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co trafnie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienie SN z dnia 21 października 2008 r., III KO 82/08, LEX nr 549411 i wskazane tam 4 judykaty). Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.