III KO 43/24

Izba Karna2024-04-10

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na fakt, że oskarżonymi są byli funkcjonariusze organów ścigania znani w lokalnym środowisku sędziowskim?
Ratio decidendi
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Samo przekonanie sądu o możliwości wywołania wrażenia stronniczości z uwagi na fakt, że oskarżeni są byłymi funkcjonariuszami organów ścigania, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku, jeśli nie zostanie poparte dowodami na istnienie relacji i ich intensywności, które mogłyby wpłynąć na bezstronność sądu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Rzeszowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej byłego Naczelnika Zarządu CBŚP i byłego funkcjonariusza tej jednostki do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd wnioskujący uzasadnił to tym, że oskarżeni z racji pełnionych funkcji znali wielu sędziów Sądu Rejonowego w Rzeszowie, co mogło wywoływać wrażenie stronniczości. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że nie wykazano konkretnych relacji i ich intensywności, które mogłyby uzasadniać obawę o bezstronność.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 43/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie przeciwko P. J. i P. Ł. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Rzeszowie zawartego w postanowieniu z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt X K 7/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt X K 7/24, Sąd Rejonowy w Rzeszowie zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy P. J. i P. Ł. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że sprawa dotyczy oskarżonych P. J. – byłego Naczelnika Zarządu w R. Centralnego Biura Śledczego Policji oraz P. Ł. – byłego funkcjonariusza tej jednostki. Obaj oskarżeni z racji sprawowanych przez nich w latach 1998-2020 funkcji znani są w lokalnym środowisku sędziowskim. Z racji długoletniej służby mieli styczność z sędziami Sądu Rejonowego w Rzeszowie na płaszczyźnie zawodowej i niewykluczone, że utrzymywali także prywatne kontakty z niektórymi sędziami tego Sądu. W ocenie Sądu wnioskującego, III KO 43/24 2 rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie z uwagi na wzajemną współpracę sądu i rzeszowskiego CBŚP oraz duże zainteresowanie opinii publicznej tym postępowaniem może wywoływać wrażenie stronniczości tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady właściwości miejscowej sądu i powinna mieć zastosowanie jedynie w uzasadnionych przypadkach. Dobro wymiaru sprawiedliwości może być podstawą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu między innymi w takich sytuacjach, w których postronny, obiektywnie oceniający okoliczności procesowe sprawy, obserwator postępowania, świadomy jednak podstawowych reguł rządzących procesem karnym oraz roli i umiejscowienia organów postępowania, mógłby powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy sąd właściwy jest w stanie sprawę taką w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać. W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Brak jest bowiem podstaw do uwzględnienia wniosku w przedmiotowej sprawie tylko z uwagi na to, że oskarżonymi są byli funkcjonariusze R. Centralnego Biura Śledczego Policji. Sąd Rejonowy w Rzeszowie, wnosząc o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powinien był wykazać, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim oskarżonych z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności. W niniejszej sprawie Sąd wnioskujący o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. takich relacji i ich intensywności na gruncie zawodowym, czy towarzyskim między funkcjonariuszami rzeszowskiego Centralnego Biura Śledczego Policji, a sędziami Sądu Rejonowego w Rzeszowie nie wykazał. Samo przekonanie wnioskującego Sądu, że wieloletnie kontakty sędziów z oskarżonymi na płaszczyźnie zawodowej mogą stworzyć w opinii publicznej osąd nieobiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy, a tym bardziej niepoparte żadnym przykładem przypuszczenie, że kontakty te mogą wkraczać także w sferę prywatną, III KO 43/24 3 są niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, zwłaszcza w dużym mieście jakim jest R. oraz wobec dość licznego grona sędziów orzekających w tym mieście, jak i pracujących w nim funkcjonariuszy różnych organów ścigania. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy