III KO 47/21
Izba Karna2021-06-28
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skazany podnosi, że jego upośledzenie umysłowe uniemożliwiło mu skuteczną obronę, a stan jego zdrowia psychicznego nie został prawidłowo oceniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Podstawą do wznowienia postępowania nie jest każde uchybienie, lecz tylko te enumeratywnie wymienione w art. 540 k.p.k. lub wynikające z art. 542 § 3 k.p.k. W niniejszej sprawie nie stwierdzono bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., a opinia biegłych psychiatrów potwierdziła poczytalność skazanego w czasie popełniania czynów, mimo stwierdzenia upośledzenia umysłowego stopnia lekkiego i zaburzeń osobowości.Stan faktyczny
Skazany J. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, argumentując, że cierpi na upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia, co uniemożliwiło mu skuteczną obronę. Twierdził, że powinien być poddany obserwacji psychiatrycznej, a nie tylko jednorazowemu badaniu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu. Wnioskodawca był już wcześniej badany przez biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili u niego upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego, uzależnienia i zaburzenia osobowości, ale uznali go za poczytalnego w czasie popełniania czynów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności i obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 47/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie J. O. skazanego z art. 13§2 k.k. w zw. z art. 148§2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2021r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 25 marca 2020r. w sprawie II K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 września 2020r. w sprawie II AKa (…), na podstawie art. 545§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wnioskodawca J. O. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 25 marca 2020r. w sprawie II K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 września 2020r. w sprawie II AKa (…). W treści tego wniosku autor wskazuje na to, że cierpi na upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia, co wpłynęło na to, że nie mógł skutecznie bronić się w procesie. W ocenie wnioskodawcy powinien on być poddany
2 obserwacji psychiatrycznej, a nie tylko jednorazowemu badaniu, które nie pozwoliło prawidłowo ocenić stan jego zdrowia psychicznego. Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie wskazać należy, że podstawą do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nie jest każde uchybienie jakie w toku postępowania, w ocenie wnioskodawcy, miało miejsce, a jedynie te szczególne przypadki, które wymienione zostały w art. 540 k.p.k. oraz te które sąd bierze pod uwagę z urzędu w sytuacji opisanej w art. 542§3 k.p.k. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 2 k.p.k. – a więc, że sprawca nie popełnił przypisanych mu przestępstw z uwagi na niepoczytalność. Skazany był bowiem badany przez biegłych psychiatrów w toku procesu i w wydanej na tej podstawie opinii stwierdzono u niego – upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego, uzależnienie od amfetaminy, kokainy, alkoholu i osobowość zaburzoną, w czasie popełniania zarzuconych czynów był on jednak poczytalny – warunki z art. 31§1 i 2 k.k. nie zachodziły (k. 322-323). Brak było podstaw do tego, aby dopuścić dowód z opinii psychiatrycznej połączonej z obserwacją, gdyż o przeprowadzenie takiego badania biegli nie wnosili i wydali w sprawie jednoznaczną i stanowczą opinię. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do tego, aby przyjmować, że stan zdrowia psychicznego skazanego stanowił dla Sądów obu instancji okoliczność im nie znaną. Wynika to przede wszystkim z omówionej powyżej opinii sądowo-psychiatrycznej, a znajduje ona całkowite potwierdzenie w treści przedłożonego przez J. O. Sądowi I Instancji zaświadczenia ze Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr (…) w Ł., do której uczęszczał skazany. Wynika z niego również, że rozpoznano u niego niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym (k. 1114). Wskazać należy też, że skazany aktywnie uczestniczył w całym procesie przed Sądami obu instancji. Na jego wniosek dopuszczono m.in. dowód z treści opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej po obserwacji przeprowadzonej w sprawie IV K (…) Sądu Okręgowego w Ł. (k. 970v). Składał liczne pisma sporządzane osobiście, lub przez inne osoby, miał też zapewnioną pomoc obrońcy.
3 Brak zatem podstaw do przyjęcia, że Sądy rozpoznające niniejszą sprawę nie znały i nie brały pod uwagę stanu zdrowia psychicznego skazanego i że w tej przestrzeni ujawniły się obecnie jakiekolwiek nowe, dotąd nieznane dowody. W tej sytuacji, wniosek o wznowienie postępowania należało oddalić jako oczywiście bezzasadny, w trybie art. 545§3 k.p.k., bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata i brak opłaty. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 57/21 2021-11-23Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na okolicznościach dotyczących stanu zdrowia psychicznego skazanego, które były już znane i ocenione w toku postępowania, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny?
- V KO 12/23 2023-03-30Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o nieścisłościach procesowych dotyczących stanu psychicznego skazanego, może zostać przyjęty przez Sąd Najwyższy, jeśli kwestia ta była już przedmiotem…
- III KO 110/20 2021-06-09Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o nieprawidłowo ustalonej poczytalności skazanego w czasie popełnienia czynu, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 §…
- V KO 35/22 2022-05-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniach o stanie zdrowia psychicznego skazanego i kwestionowaniu opinii biegłych, może zostać uznany za oczywisty bezzasadny, gdy te okoliczności były już pr…
- III KO 73/21 2021-10-07Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być oparty na twierdzeniach o odmiennej ocenie dowodów lub na okolicznościach nieprzewidzianych w katalogu przesłanek wznowieniowych określonych w Kodeksie postępowania…
Powołane przepisy
art. 13§2 KKart. 148§2 KKart. 545§3 KPKart. 540 KPKart. 542§3 KPKart. 439§1 pkt 9 KPKart. 17§1 pkt 2 KPKart. 31§1§2§3§1 pkt 9§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy