III KO 49/23

Izba Karna2023-06-19

Skład orzekający: Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu rejonowego, zachodzi uzasadniona obawa braku obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy przez ten sąd, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest środkiem o wyjątkowym charakterze i powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności mogące zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami są te, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sytuacja, w której sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu, który miałby ją rozpoznawać, może w odbiorze społecznym wywołać przekonanie o braku obiektywizmu, co uzasadnia przekazanie sprawy.
Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez adwokata, sędziów i prokuratorów. Pokrzywdzony złożył zażalenie na tę decyzję. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, rozpoznając zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że sprawa dotyczy zachowań sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 49/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie zażalenia P. S., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 czerwca 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu (II Kp 92/23), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie. UZASADNIENIE W dniu 31 stycznia 2023 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w Starachowicach przesłał do Sądu Rejonowego w Starachowicach akta sprawy […] wraz z zażaleniem P. S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Starachowicach z dnia 31 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w przedmiocie przekroczenia w okresie bliżej nieustalonym od 2018 r. do 2020 r. w O., województwo […], uprawnień przez adwokata, sędziów Sądu Rejonowego w O. oraz prokuratorów Prokuratury Rejonowej w O. poprzez naruszenie przepisów prawa podczas postępowań zainicjowanych przez rodzinę P. S., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. - z uwagi na to, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim właściwy do rozpoznania zażalenia P. S., postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r. zwrócił się do Sądu III KO 49/23 2 Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż sprawa będąca przedmiotem postępowania dotyczy zachowań m.in. sędziów Sądu Rejonowego w O.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9 -10, poz. 68 i z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w postanowieniu Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, sprawa bowiem dotyczy postępowania, w zakresie zachowań m.in. sędziów Sądu Rejonowego w O.. Taka sytuacja bezsprzecznie w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego w O.. W związku z tym Sąd Najwyższy, w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę dotyczącą zażalenia P. S. Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie, jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim. III KO 49/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 12 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy