II KO 1/22
Izba Karna2022-01-24
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów i referendarzy orzekających w danym sądzie rejonowym, a także sędziów sprawujących nadzór nad tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy występują realne okoliczności mogące zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, w tym sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W przypadku, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów i referendarzy sądu, w którym sprawa ma być rozpoznana, a także sędziów sprawujących nadzór, istnieje ryzyko braku obiektywizmu w odbiorze społecznym, co uzasadnia przekazanie sprawy.Stan faktyczny
W. R. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez sędziów i referendarzy Sądu Rejonowego w L. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, uznając, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Na to postanowienie zażalenie złożyli W. R. i jego pełnomocnik. Sąd Rejonowy w L., rozpoznając zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że sprawa dotyczy zachowań sędziów i referendarzy tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 1/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie z zażalenia W. R. i jego pełnomocnika, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 stycznia 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE W. R. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez sędziów i referendarzy orzekających w Sądzie Rejonowym w L. (k. 1-2). Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. w dniu 7 września 2021 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa „w sprawie zaistniałego w bliżej nieustalonym okresie czasu od 2019 r. do 2021 r., w L. przekroczenia uprawnień przez ustalonych sędziów i referendarzy sądowych orzekających w Sądzie Rejonowym w L., co polegać miało na bezprawnym wydawaniu orzeczeń, a także przekroczenia uprawnień przez sędziów sprawujących nadzór nad Sądem Rejonowym w L., co stanowiło działanie na szkodę interesu publicznego rozumianego jako prawo do rzetelnego procesu oraz prywatnego W. R., tj. o czyn określony w art. 231 § 1 k.k. wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.)” (k. 79-80).
2 Na to postanowienie zażalenie złożył W. R. i jego pełnomocnik, zaskarżając je w całości. Sąd Rejonowy w L. właściwy do rozpoznania sprawy z zażalenia W. R., postanowieniem z dnia 23 grudnia 2021 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż sprawa będąca przedmiotem postępowania dotyczy zachowań sędziów i referendarzy orzekających w Sądzie Rejonowym w L. oraz sędziów sprawujących nadzór nad tym Sadem, podejrzewanych przez skarżącego o popełnienie przestępstw. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9 -10, poz. 68 i z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w L., sprawa bowiem dotyczy zachowań sędziów i referendarzy tego Sądu, podejrzewanych o wydawanie orzeczeń z rażącym złamaniem przepisów prawa oraz sędziów sprawujących nadzór nad tym Sądem. Taka sytuacja bezsprzecznie w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego w L. W związku z tym, Sąd Najwyższy w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę dotyczącą zażalenia W. R. i jego pełnomocnika Sądowi Rejonowemu w G., jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w L.
Powiązane orzeczenia
- II KO 28/20 2020-07-02Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów danego sądu rejonowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu?
- IV KO 14/23 2023-06-15Czy w sytuacji, gdy sprawa karna dotyczy zachowania sędziego sądu, a stanowisko w tej sprawie prezentowali publicznie inni sędziowie tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
- II KO 75/21 2021-09-27Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu, który ma ją rozpoznać, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- II KO 65/20 2020-10-15Czy w sytuacji, gdy sprawa karna dotyczy zachowań sędziów sądu właściwego miejscowo do jej rozpoznania, zachodzą uzasadnione podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- III KO 49/23 2023-06-19Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu rejonowego, zachodzi uzasadniona obawa braku obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy przez ten sąd, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu na pods…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy