III KO 54/24

III KO 54/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Andrzej Tomczyk SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie R. G. skazanego z art. 200 § 1 i 3 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 5 czerwca 2024 r., z urzędu, kwestii wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 320/23, o oddaleniu kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznawia postępowanie kasacyjne, 2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 320/23, o oddaleniu kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej i przekazuje sprawę Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej do ponownego rozpoznania, 3. wydatkami postępowania wznowieniowego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców R. G. , oskarżonego z art. 200 § 1 i 3 k.k., wyrokiem z dnia 10 stycznia 2023 r., III KO 54/24 2 sygn. akt IV Ka 1688/22, zmienił wyrok Sąd Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt IV K 1331/19. Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu drugiej instancji, zaskarżając go w całości i stawiając zarzuty naruszenia: art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.; art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k., art. 201 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 1,2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., odmówił uwzględnienia zawartego w kasacji wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 11 września 2023 r. sprawa niniejsza, zarejestrowana pod sygnaturą III KK 320/23, została przydzielona do referatu SSN Anny Dziergawki. Sąd Najwyższy, orzekając w składzie jednoosobowym, w którym zasiadała SSN Anna Dziergawka, postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r., oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną. W dniu 11 kwietnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy skazanego adw. M. K. , stanowiące sygnalizację wystąpienia w postępowaniu kasacyjnym w sprawie, sygn. akt III KK 320/22, uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z nienależytą obsadą sądu. W dniu 6 maja 2024 r. drugi obrońca skazanego – adw. M. G. – wniosła pismo o analogicznej treści, również wnosząc o wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego, należy odwołać się do utrwalonego już w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, zgodnie z którym, dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego, którego efektem było postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji (por. m.in. postanowienia SN: z dnia 14 czerwca 2023 r., II KO 73/22; z dnia 14 czerwca 2023 r. III KO 43/23; z dnia 21 czerwca 2023 r., V KO 30/22; z dnia 23 sierpnia 2023 r., II KO 75/23; z dnia 18 października 2023 r., I KO 33/23; z dnia 6 listopada 2023 r., I KO 56/23). Z orzeczeń tych wynika, że nie ma przeszkód do żądania wznowienia postępowania o wznowienie lub postępowania kasacyjnego, które zakończyło się oddaleniem złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego. Orzeczenia takie z chwilą uzyskania III KO 54/24 3 prawomocności tworzą stan rzeczy osądzonej, który rozciąga się w takim wypadku tylko na rozpoznawaną podstawę wznowienia lub podstawę kasacji. Wniosek taki dotyczyć więc będzie postępowań, które mają odrębny przedmiot rozpoznania: wniosek o wznowienie lub skargę kasacyjną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KO 73/22). W rozpoznawanej sprawie nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że na etapie postępowania kasacyjnego, zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależyta obsada sądu, w związku z udziałem w składzie orzekającym SSN Anny Dziergawki. Wynika to choćby z pierwszej tezy uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. w sprawie (sygn. akt BSA I-4110-1/20) - będącej zasadą prawną, czy z drugiej tezy uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22). Bezsprzecznie więc z nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. mamy do czynienia, ilekroć w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), a tak właśnie było w rozpoznawanej sprawie. W związku z zaistnieniem na gruncie ocenianego postępowania kasacyjnego okoliczności wskazującej, że Sąd prowadzący to postępowanie w niniejszej sprawie był nienależycie obsadzony, należało orzec o wznowieniu postępowania kasacyjnego oraz uchyleniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 320/23, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji obrońcy, przekazując sprawę Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej do ponownego rozpoznania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ms] Andrzej Tomczyk Andrzej Stępka Eugeniusz Wildowicz III KO 54/24 4