III KO 56/20
Izba Karna2020-07-08
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bliskie relacje osobisto-zawodowe między sędziami a oskarżonym urzędnikiem samorządowym, wynikające z pracy w tym samym budynku, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że sama praca w tym samym budynku i wynikające z tego relacje osobisto-zawodowe między sędziami a oskarżonym starostą nie stanowią wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 37 k.p.k. Przepis ten, jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej i wymaga istnienia realnych okoliczności wskazujących na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy. Spekulatywne twierdzenia o braku bezstronności w odbiorze społecznym nie są wystarczające, a w przypadku wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego, należy skorzystać z instytucji wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku były bliskie relacje osobisto-zawodowe między sędziami i urzędnikami Sądu a oskarżonym Starostą S., urzędującym w tym samym budynku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 56/20 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2020 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić uwzględnienia wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 kwietnia 2020 r. (sygn. akt II K (…)) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem przedmiotowego wniosku jest fakt, iż sprawa o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. dotyczy Starosty S., na co dzień urzędującego w tym samym budynku, w którym siedzibę ma Sąd. Z racji tego urzędnicy oraz sędziowie pozostają ze sobą w silnych relacjach osobisto-zawodowych. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym
2 ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu z dnia 4 lipca 2006 r. V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17). W sprawie niniejszej takie okoliczności nie występują. Specyficzna okoliczność pracy w tym samym budynku, w którym urzęduje oskarżony starosta nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Twierdzenie, że w odbiorze społecznym każdy sędzia Sądu wnioskującego będzie odbierany jako stronniczy, a sprawa jako rozpoznana z uwzględnieniem pozamerytorycznych kryteriów - jest wysoce spekulatywne. Naturalnie, jeżeli konkretny sędzia uzna, że nie jest w stanie zachować bezstronności w tej sprawie, winien skorzystać z podstawowego mechanizmu proceduralnego, tj. instytucji wyłączenia. Podobnie oskarżyciel publiczny może wystąpić z takim wnioskiem, gdy uzna, iż relacje osobisto-zawodowe rzutują negatywnie na możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego referenta. Wymiar sprawiedliwości nie powinien „uciekać” od rozpoznawania spraw najtrudniejszych, a do takich często należą te dotyczące aktualnych władz samorządowych czy państwowych. Wręcz odwrotnie, opinia publiczna winna otrzymać sygnał, że sprawa taka traktowana jest identycznie jak każda inna.
Powiązane orzeczenia
- V KO 13/21 2021-03-09Czy okoliczności wskazujące na bliskie relacje osobiste między oskarżonym a prokuratorem, a także zainteresowanie sprawą ze strony pracowników sądu i społeczności lokalnej, uzasadniają przekazanie sprawy karnej innemu są…
- III KO 59/21 2021-10-12Czy relacje zawodowe między oskarżycielem prywatnym (będącym sędzią) a sędziami sądu odwoławczego uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 16/19 2019-03-27Czy zarzuty dotyczące potencjalnego braku bezstronności sędziów i prokuratorów, wynikające z ich wzajemnych relacji służbowych lub prywatnych, mogą stanowić wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równ…
- III KO 83/15 2015-08-27Czy okoliczności wskazujące na istnienie relacji zawodowych i towarzyskich między sędziami sądu miejscowo właściwego a funkcjonariuszami jednostki penitencjarnej, w której doszło do zdarzenia będącego przedmiotem postępo…
- III KO 132/24 2024-10-09Czy okoliczności wskazujące na zawodowe relacje sędziów z uczestnikami postępowania uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 2 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy