III KO 56/20

Izba Karna2020-07-08

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bliskie relacje osobisto-zawodowe między sędziami a oskarżonym urzędnikiem samorządowym, wynikające z pracy w tym samym budynku, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że sama praca w tym samym budynku i wynikające z tego relacje osobisto-zawodowe między sędziami a oskarżonym starostą nie stanowią wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 37 k.p.k. Przepis ten, jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej i wymaga istnienia realnych okoliczności wskazujących na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy. Spekulatywne twierdzenia o braku bezstronności w odbiorze społecznym nie są wystarczające, a w przypadku wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego, należy skorzystać z instytucji wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku były bliskie relacje osobisto-zawodowe między sędziami i urzędnikami Sądu a oskarżonym Starostą S., urzędującym w tym samym budynku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 56/20 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2020 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić uwzględnienia wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 kwietnia 2020 r. (sygn. akt II K (…)) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem przedmiotowego wniosku jest fakt, iż sprawa o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. dotyczy Starosty S., na co dzień urzędującego w tym samym budynku, w którym siedzibę ma Sąd. Z racji tego urzędnicy oraz sędziowie pozostają ze sobą w silnych relacjach osobisto-zawodowych. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym 2 ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu z dnia 4 lipca 2006 r. V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17). W sprawie niniejszej takie okoliczności nie występują. Specyficzna okoliczność pracy w tym samym budynku, w którym urzęduje oskarżony starosta nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Twierdzenie, że w odbiorze społecznym każdy sędzia Sądu wnioskującego będzie odbierany jako stronniczy, a sprawa jako rozpoznana z uwzględnieniem pozamerytorycznych kryteriów - jest wysoce spekulatywne. Naturalnie, jeżeli konkretny sędzia uzna, że nie jest w stanie zachować bezstronności w tej sprawie, winien skorzystać z podstawowego mechanizmu proceduralnego, tj. instytucji wyłączenia. Podobnie oskarżyciel publiczny może wystąpić z takim wnioskiem, gdy uzna, iż relacje osobisto-zawodowe rzutują negatywnie na możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego referenta. Wymiar sprawiedliwości nie powinien „uciekać” od rozpoznawania spraw najtrudniejszych, a do takich często należą te dotyczące aktualnych władz samorządowych czy państwowych. Wręcz odwrotnie, opinia publiczna winna otrzymać sygnał, że sprawa taka traktowana jest identycznie jak każda inna.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 2 KK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy