III KO 57/14

Izba Karna2014-08-13

Skład orzekający: Dorota Rysińska, Andrzej Ryński, Józef Szewczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżeni pełnią funkcje w lokalnej władzy samorządowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo pełnienie funkcji w organach samorządu lokalnego przez oskarżonych nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Instytucja delegacji procesowej (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania konkretnych przesłanek uzasadniających takie postąpienie, a nie opierania się na subiektywnych odczuciach czy ogólnych sugestiach o braku obiektywizmu.
Stan faktyczny
Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny wniósł subsydiarny akt oskarżenia przeciwko A. K., R. F. i L. P. o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 218 k.k. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w części i wyłączył sprawę do odrębnego rozpoznania. Oskarżyciel posiłkowy wniósł o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na relacje między sędziami a oskarżonymi pełniących funkcje samorządowe. Sąd Okręgowy przychylił się do wniosku i wystąpił do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 57/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk w sprawie A. K., R. F. i L. P. oskarżonych z art. 231 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. wniosku Sądu Okręgowego w R. z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt V Kz (…) w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W dniu 2 sierpnia 2013 r. oskarżyciel posiłkowy subsydiarny L. S. wniósł do Sądu Rejonowego w R. subsydiarny akt oskarżenia przeciwko A. K., R. F. i L. P. zarzucając im popełnienia trzech przestępstw kwalifikowanych z art. 231 § 1 k.k. (pkt. I, II i IV) oraz przestępstwa z art. 218 k.k.(pkt.II). Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. II K (…). Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w R. na podstawie art. 339 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. umorzył postępowanie wobec oskarżonych A.K., R.F. i L.P. w zakresie czynów opisanych w pkt. III i IV aktu 2 oskarżenia i wyłączył sprawę tych oskarżonych w pozostałym zakresie do odrębnego rozpoznania. (k.46). Na powyższe postanowienie zażalenie złożył oskarżyciel posiłkowy subsydiarny wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. W trakcie trwania postępowania odwoławczego, w dniu 7 maja 2014 r. oskarżyciel posiłkowy subsydiarny skierował do Sądu Okręgowego w R. wniosek aby zwrócił się on do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy niniejszej w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu tego wniosku akcentował brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sędziów Sądu Okręgowego w R., z uwagi na występujący stosunek zależności między tymi sędziami a oskarżonymi, którzy jako przedstawiciele lokalnych władz samorządowych współpracują przy budowie nowego kompleksu budynków [...] wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji sugerował, że oskarżeni mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania i obiektywizm [...] sędziów. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt V Kz (…), Sąd Okręgowy w R. na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, powielając częściowo argumentację oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego przedstawioną we wskazanym wyżej wniosku i podkreślając, że pojęcie dobro wymiaru sprawiedliwości wyraża się także w trosce aby rozstrzygnięciom sądowym towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami organów wymiaru sprawiedliwości oraz osobami zasiadającymi w strukturach lokalnej władzy administracyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w R. nie zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swojego wniosku nie zdołał 3 dowieść, że w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Należy przypomnieć, że w sprawie objętej wskazanym wyżej aktem oskarżenia skierowanym przeciwko A. K., R. F. i L. P., Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt III KO /14, nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie przekazania sprawy tych oskarżonych innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k, opartego na tych samych argumentach, którymi w sprawie niniejszej posłużył się Sąd Okręgowy w R.. Sąd Najwyższy we wskazanym postanowieniu analizował m. innymi relacje między przedstawicielami [...] wymiaru sprawiedliwości i lokalnej władzy w związku z prowadzoną budową sądu trafnie zauważając, że to nie sędziowie indywidualnie lub jako zbiorowość stanowiąca obecną obsadę sądów [...], są inwestorami, bądź uczestnikami procesu budowlanego. W rozważanym wniosku Sąd Okręgowy w R. nawet nie usiłował wykazać jakie to relacje prywatne i służbowe między sędziami orzekającymi w tym sądzie, a oskarżonymi uzasadniają przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powołanie się w tym zakresie na bliżej nie sprecyzowane przez Sąd subiektywne odczucia oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego co do braku obiektywizmu sędziów jest oczywiście bezzasadne. Prowadzi to do konkluzji, że sam fakt pełnienia funkcji w organach samorządu lokalnego w R. przez oskarżonych nie daje żadnych podstaw do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu albowiem nie mieści się w pojęciu dobra wymiaru sprawiedliwości, którego wystąpienie warunkuje zastosowanie art. 37 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 218 KKart. 339 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt. 9 KPKart. 45 ust. 1§ 1§ 1 pkt. 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy