IV KO 44/18
Izba Karna2018-05-23
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu, w którego okręgu znajduje się sąd inicjujący postępowanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości może wymagać przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu, w którego okręgu znajduje się sąd inicjujący postępowanie, a także sędziów tego sądu. W takiej sytuacji, aby uniknąć uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi. "W tej sytuacji, każde rozstrzygnięcie, które ewentualnie byłoby dla skarżącej niesatysfakcjonujące, mogłoby być oceniane jako skutek nacisku, czy zwykłej znajomości. Okoliczność ta zaś mogłaby rodzić, przede wszystkim u skarżącej, ale także u osób postronnych, uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego […] w K."Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez sędziów. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że zarzuty dotyczą sędziów Sądu Okręgowego w K., do którego okręgu należy wnioskujący sąd, a także sędziów tego sądu. Istniały obawy o brak bezstronności ze względu na potencjalne relacje między osobami decyzyjnymi a wskazanymi sędziami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w K. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 44/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w sprawie G.K. dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 maja 2018 r., wniosku Sądu Rejonowego […] w K., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt II Kp […]/18/S, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r. prokurator wydał decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zawiadomienia G.K. o podejrzeniu popełnienia m.in. przestępstwa polegającego na przekroczeniu uprawnień w nieustalonym czasie, począwszy od 11 czerwca 2012 r. do 4 stycznia 2017 r., w nieustalonym miejscu i niedopełnieniu obowiązków przez sędziów w nieustalonych okolicznościach i w nieustalony sposób, poprzez bezprawne wpływanie na sposób zakończenia postępowań dotyczących odmowy uchylenia lub zmiany rozkazu nr […][…]Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 sierpnia 2007 r. dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji nadkom. G.S., a także postępowania prowadzonego z zawiadomienia wymienionej w Prokuraturze Okręgowej w K. pod sygn. V Ds. […] /13 i działanie przez to na szkodę interesu G.K., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. - wobec braku znamion czynu zabronionego.
2 Na postanowienie to zażalenie złożyła zawiadamiająca G.K. Na mocy postanowienia z dnia 23 marca 2018 r. Sąd Rejonowy […] w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podniósł, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. dotyczy działań sędziego, który do niedawna pełnił funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w K. Wskazuje także, iż skarżąca w postępowaniach, które kwestionuje, dopatrywała się właśnie niewłaściwych skutków relacji, jakie mogły występować między osobami podejmującymi decyzje, a wskazanym sędzią. W tej sytuacji, każde rozstrzygnięcie, które ewentualnie byłoby dla skarżącej niesatysfakcjonujące, mogłoby być oceniane jako skutek nacisku, czy zwykłej znajomości. Okoliczność ta zaś mogłaby rodzić, przede wszystkim u skarżącej, ale także u osób postronnych, uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego […] w K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego […] w K. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Rejonowy uczynił zadość wskazanemu standardowi i w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k. W tym konkretnym przypadku to kryterium wyczerpuje złożenie zawiadomienia o niedopełnieniu obowiązków służbowych przez sędziów Sądu Okręgowego, do którego okręgu należy wnioskujący Sąd Rejonowy oraz sędziów tego Sądu Rejonowego, wskutek relacji (chociażby zawodowych), jakie mogły występować między osobami podejmującymi decyzje w sprawach inicjowanych przez skarżącą, a wskazanymi sędziami.
3 Sąd Rejonowy […] w K. przedstawił uzasadniony powód, który przemawia za słusznością wniosku o przekazanie sprawy. Należy się zgodzić, że rozpoznanie zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziów Sądu Okręgowego w K., w tym będących w dodatku krewnymi funkcjonariusza KWP w K., oraz sędziów tego Sądu Rejonowego, mogłoby w odczuciu społecznym wywoływać zasadne przekonanie o braku obiektywizmu, a nawet stronniczości. W tej sytuacji, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby doszło do rozpoznania sprawy przez inny równorzędny sąd. Celowym było zatem przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w N., który jest sądem z innego okręgu, niż wnioskujący Sąd. Będzie to mieć wpływ na swobodę orzekania, a także stworzy przekonanie, że przedmiotowe zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa zostanie rozpoznane w sposób właściwy, bezstronny i sprawiedliwy. Wskazane powyżej okoliczności faktyczne uzasadniały zastosowanie instytucji właściwości delegacyjnej określonej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w N. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. ał
Powiązane orzeczenia
- IV KO 36/18 2018-05-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoz…
- III KO 79/20 2020-08-28Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji, gdy skarżący zarzuca przekroczenie uprawnień sędziemu tego sądu, który orzekał w jego sprawie, a skarżący nie przedstawi…
- I KO 42/25 2025-04-24Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty w niej podniesione dotyczą sędziów sądu właściwego do jej rozpoznania?
- I KO 2/26 2026-02-03Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo?
- III KO 123/24 2024-08-29Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy