I KO 2/26

Izba Karna2026-02-03

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo, a sytuacja ta może budzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej w art. 37 § 1 k.p.k. jest dopuszczalne wyjątkowo, jako odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. Zarzuty popełnienia czynu dotyczyły sędziego Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który pełnił również funkcję Rzecznika Dyscyplinarnego. Sąd wnioskujący uznał, że sytuacja ta może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 2/26 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia M.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Świdnicy z dnia 28 listopada 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2026 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2026 r., sygn. akt V Kp 5/26 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2026 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu, w sprawie sygn. akt V Kp 5/26, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy z zażalenia M.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Świdnicy z dnia 28 listopada 2025 r. o odmowie I KO 2/26 2 wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., sygn. akt 3046-1. Ds. 44. 2025. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że zarzuty popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k. dotyczącą sędziego Sądu Okręgowego we Wrocławiu X.Y. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu Sądu Rejonowego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego Sądu Okręgowego we Wrocławiu X.Y., który jest osobą powszechnie znaną sędziom orzekającym w sądzie właściwym miejscowo. Sędzia X.Y. pełni obowiązki służbowe w […] Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego we Wrocławiu, a ponadto jest […] Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać I KO 2/26 3 należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, który jest poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy