III KO 123/24

Izba Karna2024-08-29

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Instytucja właściwości delegacyjnej (art. 37 § 1 k.p.k.) może być zastosowana wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga unikania sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania podejrzanego Ł. K. Podejrzanemu zarzucono m.in. kierowanie gróźb pozbawienia życia i zdrowia pod adresem sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Okręgowy uznał, że w związku z tym, iż stroną postępowania jest sędzia tego sądu, może to wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu i godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę o sygn. akt IV Kz 851/24 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 123/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie Ł. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie zawartego w postanowieniu z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt IV Kz 851/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę o sygn. akt IV Kz 851/24 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie o sygn. akt IV Kz 851/24, wystąpił w trybie art. 37 § 1 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W części motywacyjnej rzeczonej inicjatywy wnioskodawca wskazał, że do przedmiotu rozpoznania wymienionej sprawy należy zażalenie wniesione przez obrońcę podejrzanego Ł. K. na postanowienie o przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania. Podejrzanemu przedstawiono m.in. zarzut kierowania III KO 123/24 2 gróźb pozbawienia życia i zdrowia pod adresem sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie – E.J., pełniącej jednocześnie funkcję Przewodniczącego […] Wydziału Karnego Odwoławczego tego sądu, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. i in. Wnioskodawca podniósł, że w związku z faktem, iż stroną postępowania jest sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie, w subiektywnym odczuciu społecznym okoliczność ta może wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. W tej sytuacji – w ocenie wnioskodawcy – orzekanie w przedmiocie zażalenia przez Sąd Okręgowy w Krakowie mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd wnioskując zwrócił jednocześnie uwagę na integralny związek przedmiotowej sprawy ze sprawami zarejestrowanymi pod sygn. akt IV Kz 3/24, IV Kz 273/24 i IV Kz 401/24 (również dotyczącymi Ł.K. podejrzanego o czyn z art. 190 § 1 k.k. i in.), w których Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zastosowanie instytucji odnoszącej się do właściwości delegacyjnej (art. 37 § 1 k.p.k.) może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13, LEX nr 1317927; z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575; z dnia 5 marca 2024 r., III KO 23/24, LEX nr 3692800). Przekładając powyższe wskazania na realia zaprezentowane w przedmiotowym wniosku, jak też afirmując stanowisko wyrażone uprzednio przez Sąd Najwyższy m.in. w sprawach o sygn. akt III KO 4/24, III KO 6/24 i III KO 53/24 – uznać należy, że rozpoznanie zażalenia obrońcy Ł. K. przez Sąd Okręgowy w Krakowie – również na obecnym etapie postępowania może rodzić tak po stronie podejrzanego, jak też innych obserwatorów funkcjonowania wymiaru III KO 123/24 3 sprawiedliwości, określone wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania, mimo że brak jest rzeczywistych podstaw do twierdzenia, że na rozstrzygnięcie rzeczonej sprawy wpływ miałyby kryteria pozamerytoryczne. Nakreślone w przedmiotowej inicjatywie realia mogłyby jednak determinować przekonanie o stronniczym nastawieniu sądu wnioskującego do podejrzanego Ł. K. Zaaprobowanie tej sytuacji godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, bowiem podawałoby w wątpliwość naturalne i normatywnie uzasadnione oczekiwanie, że postępowanie odwoławcze zostanie prowadzone bezstronnie, wnikliwie i sprawnie. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu. [PGW] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 190 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy