III KO 57/23
Izba Karna2023-11-15
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Andrzej Siuchniński, Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa do obrony, polegające na nieotrzymaniu przez skazanego informacji o zmianie terminu rozprawy odwoławczej, uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skazany został prawidłowo zawiadomiony o zmianie terminu rozprawy odwoławczej, a na rozprawie obecny był substytut obrońcy. Przepis ten, jako nadzwyczajny środek odwoławczy, musi być interpretowany ściśle, a wznowienie postępowania jest dopuszczalne jedynie w skrajnych przypadkach naruszenia prawa do obrony.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania, argumentując, że skazany nie wiedział o przesunięciu terminu rozprawy odwoławczej i sprawę rozpoznano pod jego nieobecność. Wniosek oparto na art. 540b § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy ustalił, że zawiadomienie o zmianie terminu rozprawy zostało odebrane przez matkę skazanego, a na rozprawie obecny był substytut obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego kosztami sądowymi.Pełny tekst orzeczenia
III KO 57/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Siuchniński SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie J.F. po rozpoznaniu wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 235/22, p o s t a n o w i ł: 1) oddalić wniosek; 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. UZASADNIENIE Obrońca skazanego J.F. wniósł na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2023 r. prowadzonego pod sygnaturą akt II Aka 235/22. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że podsądny nie wiedział, że rozprawa odwoławcza została przesunięta o jeden dzień (z 14 na 13 kwietnia 2023 r.) i wobec tego sprawę rozpoznano pod nieobecność skazanego. Obrońca wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek okazał się niezasadny.
III KO 57/23 2 Przepis art. 540b k.p.k. jako przewidujący nadzwyczajny środek odwoławczy pozwalający na (fakultatywne, a nie obligatoryjne) wzruszenie prawomocnego orzeczenia, musi być interpretowany ściśle. Ustawodawca uznał, że w przypadku skrajnych przykładów naruszenia prawa do obrony uniemożliwiających stronie rzeczywiste realizowanie swoich interesów procesowych możliwe jest wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie, co zresztą przyznaje sam wnioskodawca, zawiadomienie o zmianie terminu rozprawy zostało odebrane przez dorosłego domownika, choć wbrew twierdzeniom obrony, nie odebrał go ojciec wnioskodawcy, który z uwagi na wiek nie przekazał go synowi, ale matka wnioskodawcy (k.2593). Dodatkowo, z protokołu rozprawy wynika także, że na termin rozprawy zgłosił się substytut ówczesnego obrońcy. Okoliczność, że substytucja nie była konsultowana z oskarżonym oraz to, że nie zna osobiście tego adwokata, nie ma znaczenia. W perspektywie przesłanek formalnych art. 540b k.p.k. nie można mówić zatem o sytuacji upoważaniającej do wznowienia postępowania. Oskarżony został zawiadomiony przez Sąd o zmianie terminu rozprawy oraz na terminie był obecny obrońca (obrońca główny musiał z wyprzedzeniem udzielić substytucji i przekazać informacje o samej sprawie oraz stanowisku procesowym, jakie ma być zaprezentowane). Twierdzenia obrony, co do braku możliwości zapoznania się przez wnioskodawcę z informacją o zmianie terminu rozprawy, w świetle wcześniejszych ustaleń dotyczących osoby, która faktycznie odebrała stosowane zawiadomienie z sądu (matka wnioskodawcy), nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Wobec powyższego, należało orzec jak w sentencji. WZ [ał]
III KO 57/23 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 82/23 2024-01-24Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniu o nieprawidłowym doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej i kwestionowaniu podpisu na potwierdzeniu odbioru, może zostać oddalony jako bezzasad…
- IV KO 30/21 2021-09-07Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na art. 540b § 1 k.p.k., może być uwzględniony, jeśli skazany był reprezentowany przez obrońcę w postępowaniu, w którym zapadło orzeczenie, mimo że nie został prawidł…
- IV KO 107/22 2023-06-22Czy wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. może zostać uwzględniony, jeżeli w rozprawie odwoławczej uczestniczył obrońca oskarżonego, mimo jego nieobecności?
- V KO 34/19 2019-07-09Czy uchybienie w doręczeniu zawiadomienia o terminie posiedzenia, skutkujące nieobecnością skazanego, stanowi obligatoryjną podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k.?
- V KO 6/20 2020-05-27Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o wykonaniu zagranicznej kary pozbawienia wolności powinien zostać uwzględniony, jeśli obrońca skazanego został wadliwie zawiadomiony o terminie posiedzen…
Powołane przepisy
art. 540b § 1 KPKart. 540b KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy