III KO 61/24
Izba Karna2024-10-23
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Anny Dziergawki, Ryszarda Witkowskiego, Antoniego Bojańczyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego Sądu Najwyższego, jeśli okoliczności jego powołania są analogiczne do tych stanowiących kanwę wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego za zasadny, powołując się na uchwałę składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA 1-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w jego składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Ponadto, Sąd wskazał, że sędzia otrzymał nominację w okolicznościach analogicznych do tych, które stanowią kanwę wniosku o wznowienie postępowania, co rodziłoby wątpliwości co do jego bezstronności.Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Następnie złożono wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Ryszarda Witkowskiego. Do rozpoznania tego wniosku wylosowano SSN Antoniego Bojańczyka, który został wyłączony. Kolejną osobą wylosowaną do rozpoznania wniosku o wyłączenie była SSN Anna Dziergawka. Obrońca złożył kolejny wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie Sędzi Anny Dziergawki, powołując się na okoliczności związane z jej powołaniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o wznowienie postępowania skazanego D. T.Pełny tekst orzeczenia
III KO 61/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie D. T. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2024r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie wznowieniowej SSN Ryszarda Witkowskiego na podstawie art. 41 §1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o wznowienie postępowania skazanego D. T. prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KO 61/24. UZASADNIENIE W dniu 19 kwietnia 2024r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego D. T. o wznowienie postępowania od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2022r., sygn. akt II AKa 111/21, zmieniającego
III KO 61/24 2 wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt II K 8/21. Następnie złożono wniosek o wyłączenie od udziału w tej sprawie SSN Ryszarda Witkowskiego. Do rozpoznania tego wniosku wylosowano SSN Antoniego Bojańczyka, który postanowieniem z dnia 3 lipca 2024r. został wyłączony od udziału w tej sprawie. Kolejną osobą wylosowaną do rozpoznania wniosku o wyłączenie była SSN A. Dziergawka. W dniu 8 października 2024r. do Sądu Najwyższego obrońca wnioskodawcy złożył wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie Sędzi Anny Dziergawki. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanej Sędzi w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz.U. z 2018r., poz. 3), a więc wtych samych okolicznościach, które legły u podstaw złożenia wniosku wznowieniowego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KO 61/24 Sędziego SN Anny Dziergawki jest zasadny. Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA 1-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018n, poz. 3)”.
III KO 61/24 3 Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK2021, z. 10, poz. 41). Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez obrońcę wniosek, gdyż postępowanie prowadzone przez sąd w takim składzie byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można. Niemniej istotne jest i to, że SSN A. Dziergawka otrzymała nominację na sędziego Sądu Najwyższego w okolicznościach analogicznych do tych, które stanowią kanwę wniosku o wznowienie postępowania złożonego w niniejszej sprawie, a także analogicznych do tych w jakich nominację do Sądu Najwyższego otrzymał Sędzia R. Witkowski. Taki układ procesowy stwarzałby sytuację, w której wylosowana Sędzia, rozpoznając sprawę, niejako wypowiadałaby się we własnej sprawie, co rodziłoby najdalej idące wątpliwości co do jej bezstronności. Wskazane okoliczności jednoznacznie przemawiający zatem za uwzględnieniem wniosku. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KO 109/25 2025-07-01Czy pismo skazanego sygnalizujące możliwość zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., może być rozpoznane merytorycznie jak…
- V KO 84/24 2024-11-20Czy pismo skazanego, stanowiące sygnalizację wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z powodu sposobu powołania sędziów, może być rozpoznane jako wniosek o wznowienie postępowania z urzędu?
- III KO 32/23 2023-05-16Czy pismo sygnalizujące możliwość zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania karnego, może być rozpoznane jako wniosek o wznowienie postępowan…
- III KO 85/25 2025-07-17Czy powołanie sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uzasadniającą wznow…
- V KO 119/24 2024-11-19Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy skazany sygnalizuje udział osoby nieuprawnionej lub niezdolnej do orzekania w wydaniu orzeczeń sądowych, a postępowanie to zostało już zakończone…
Powołane przepisy
art. 41 §1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy