III KO 61/24

III KO 61/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie D. T., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 3 lipca 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego, KRI 453 od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 61/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy, KRI 453 UZASADNIENIE Obrońca D. T. w piśmie z dnia 7 maja 2024 r. (k. 18-19 akt SN) zawarł wniosek o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy III KO 61/24 (wiosku o wznowienie postępowania z urzędu) sygnalizując, że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt III KO 61/24 2 powołania go przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Jest to tym bardziej znaczące, że okoliczność ta stanowi istotę sygnalizacji podstawy do wznowienia postępowania z urzędu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) z uwagi na wadliwość powołania dwóch sędziów Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, który wydał prawomocny wyrok kończący postępowanie w sprawie D. T. Rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego zostało przydzielone SSN Antoniemu Bojańczykowi (KRI 453), co do którego obrońca skazanego pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. (k. 31-23akt SN) również złożył wniosek o wyłączenie sędziego z uwagi na fakt, że w procedurze jego powołania brała udział Krajowa Rada Sądownictwa w składzie ukształtowanym wspomnianą ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a zatem co do tego sędziego występuje ta sama okoliczność, która stanowi podstawę wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jako oczywiste jawi się bowiem to, że rozpoznawanie przez sędziego sprawy wpadkowej, w której podważano status sędziego z uwagi na wadliwość trybu jego powołania w sytuacji, w której wadliwość tego rodzaju dotyczy również tego sędziego Sądu Najwyższego, a co trafnie wskazał obrońca skazanego w piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r., mogłoby w odczuciu społecznym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego (nemo iudex idoneus in propria causa). Problem, jaki wystąpił na gruncie niniejszej sprawy był przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2.06.2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. III KO 61/24 3 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego, albowiem ostatecznie ma wpływ na ukształtowanie składu Sądu Najwyższego w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na tę samą wadliwość powołania sędziów Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] (r.g.)