III KO 74/23

Izba Karna2023-08-30

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na powiązania personalne sędziego z oskarżonym, które mogą budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawarta w postanowieniu Sądu Okręgowego w X., była uzasadniona. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., obejmuje dbałość o jego wizerunek w odbiorze zewnętrznym. Okoliczności wskazujące na realne obawy dotyczące braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, wynikające z powiązań personalnych (oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w tym samym sądzie), uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi w celu wykluczenia potencjalnych spekulacji o wpływie pozamerytorycznych względów na wynik postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w X. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była okoliczność, że oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w Wydziale Karnym – Odwoławczym tego samego sądu. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może stwarzać obawy co do obiektywnego rozpoznania sprawy i negatywnego odbioru działalności orzeczniczej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w L..

Pełny tekst orzeczenia

III KO 74/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie S. P., oskarżonego z art. 177 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 sierpnia 2023 r., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartej w postanowieniu Sądu Okręgowego w X. z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt IV Ka 843/23, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w L.. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w X., […] Wydział Karny – Odwoławczy, wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Argumentem mającym przemawiać za taką potrzebą jest fakt, że oskarżony jest mężem I. P. sprawującej urząd sędziego Sądu Okręgowego w X., orzekającej w […] wydziale Karnym – Odwoławczym. Jest to więc realna okoliczność mogąca stwarzać obawy w zakresie negatywnego obioru działalności orzeczniczej w zakresie braku warunków do obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy. Mogłyby one zostać natomiast wykluczone w przypadku rozpoznania sprawy przez inny sąd, wolny od powyższych powiązań personalnych. Dbałość o dobro wymiaru III KO 74/23 2 sprawiedliwości, stanowiącego kryterium określone w powyższym przepisie, nie pozwala więc przejść do porządku nad powyższymi uwarunkowaniami bez ekstraordynaryjnej modyfikacji właściwości miejscowej sądu. Pozostawienie sprawy w gestii sądu występującego naraziłoby bowiem na szwank wizerunek tego sądu poprzez generowanie podstaw do wyrażania opinii, że na wynik prawomocnego orzeczenia mogą wpływać pozamerytoryczne względy wynikające w powyższych powiązań. Sąd Najwyższy, co następuje. W powyższych uwarunkowaniach inicjatywa sądu występującego była w pełni uzasadniona. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k. równoznaczna jest między innymi z dbałością o jego wizerunek w odbiorze zewnętrznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które urealniają obawę o negatywną społeczną ocenę działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się być koniecznym instrumentem, mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać. Okoliczności zaprezentowane przez Sąd Okręgowy w X. uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła tu bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia sprawy do rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo dobro wymiaru sprawiedliwości byłoby zagrożone. Postrzegać je w tym wypadku należy jako potrzebę zagwarantowania właściwego odbioru przez każdego postronnego obserwatora postępowania wyników procedowania poprzez wykluczenie potencjalnych powodów do spekulacji, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia mogły być właśnie przedstawione uwarunkowania personalne. W sprawie, w której zarzuty aktu oskarżenia dotyczą osoby najbliższej dla sędziego sądu występującego, realizacja tego warunku byłaby z całą pewnością utrudniona. Tego rodzaju niezręcznych sytuacji (mogących implikować, choćby nawet nieuzasadniony negatywny społeczny wydźwięk) należy unikać poprzez dopuszczalną przez ustawodawcę w treści powyższego przepisu zmianę właściwości miejscowej sądu. III KO 74/23 3 Mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności, celowe stało się przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w L.. D. P. [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy