III KO 90/23
Izba Karna2023-08-17
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia, a okoliczności sprawy mogą budzić wątpliwości co do bezstronności orzekania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przekazanie sprawy do innego sądu na podstawie art. 37 k.p.k., stwierdził, że dobro wymiaru sprawiedliwości może wymagać takiej zmiany, gdy istnieją okoliczności mogące wywoływać wątpliwości co do bezstronności i obiektywności orzekania przez sąd właściwy miejscowo. W szczególności, gdy stroną postępowania jest sędzia, a sprawa dotyczy zarzutów wobec niego, istnieje potencjalne zagrożenie dla swobody orzekania i odbioru publicznego bezstronności sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia sędziego H. G. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia. Sprawa dotyczyła zarzutów pomówienia sędziego H. G. o nadużycia i kierowanie się chęcią zemsty. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą o swobodne i bezstronne rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy miejscowo, ze względu na zawodowo-koleżeńskie relacje sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
III KO 90/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie H. G. w sprawie zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt […] o odmowie wszczęcia dochodzenia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 sierpnia 2023 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 138/23 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.. UZASADNIENIE Wskazanym postanowieniem Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem, w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy z zażalenia H. G. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o sygn. akt II Kp 138/23 innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. We wniosku wskazał, że postępowanie niniejsze dotyczy zarzutów pomówienia sformułowanych wobec sędzi H. G., aktualnie pełniącej służbę w […] miejscowo właściwego Sądu Rejonowego, a ta okoliczność uzasadniania obawę o swobodne i bezstronne rozpoznanie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył co następuje:
III KO 90/23 2 Wniosek jest zasadny. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniają skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania. Jak podniesiono we wniosku, przed Sądem Rejonowym w S.zawisła sprawa z zażalenia H. G., na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie pomówienia jej, jako sędzi […], w piśmie kierowanym do prezesa Sądu Okręgowego w K., poprzez twierdzenie, że dopuściła się nadużyć w toku prowadzonego postępowania, kierując się chęcią zemsty, dyskryminując W. B., to jest o właściwości mogące poniżyć ją w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego do sprawowania stanowiska sędziego (art. 212 § 1 k.k.). Nie ulega zatem wątpliwości, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by niniejsza sprawa, w której sędzia H. G. nie zgadza się z decyzją prokuratora in concreto stwierdzającą brak znamion czynu zabronionego ściganego z urzędu oraz brak interesu społecznego w objęciu ściganiem z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego, została przekazana do rozpoznania do równorzędnego sądu, dla zapewnienia warunków do autonomicznego i obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania zażaleniowego. W odbiorze tym może bowiem wątpliwości budzić fakt, że sprawa, której stroną jest orzekająca […] sędzia, którą łączą relacje zawodowo-koleżeńskie z sędziami orzekających we wskazanym wyżej Sądzie, byłaby rozpoznawana przez Sąd, którego skład jeden z tych sędziów by tworzył. Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek uznał zatem, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w R. uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale
III KO 90/23 3 także względy ekonomiki procesowej, związane z nieznaczną odległością i dobrymi warunkami komunikacyjnymi Sądu wyznaczonego w myśl art. 37 k.p.k. od siedziby Sądu właściwego miejscowo. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. (EF) [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- V KO 63/20 2020-07-09Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzoną jest sędzia orzekająca w tym samym sądzie?
- IV KO 142/25 2025-09-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności orzeczniczych sędziów tego sądu?
- II KO 4/13 2013-02-19Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, gdy sędzia orzekający jest powinowaty ze świadkiem, a inny sędzia tego sądu złożył zeznania w sprawie?
- V KO 41/20 2020-05-19Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą sposobu prowadzenia postępowania zażaleniowego przez sędziego z innego okręgu?
- IV KO 25/21 2021-04-01Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego, a podejrzanymi inni sędziowie tego samego sądu?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 212 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy