III KR 256/79
WyrokIzba Karna1979-08-31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy sprawca zabójstwa został zatrzymany i przesłuchany, a postępowanie przeciwko niemu zostało podjęte, możliwe jest uchylenie wyroku skazującego pomocnika za udzielenie pomocy do zabójstwa i przekazanie sprawy prokuratorowi w celu połączenia postępowań i wniesienia jednego aktu oskarżenia przeciwko obu osobom?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej czynu pomocnictwa do zabójstwa i przekazał sprawę prokuratorowi w celu połączenia postępowań. Uzasadniono to tym, że zatrzymanie i przesłuchanie sprawcy zabójstwa stworzyło możliwość łącznego rozpoznania sprawy sprawcy i pomocnika, co jest pożądane dla prawidłowego wyrokowania. Zastosowano art. 344 § 2 k.p.k. w związku z art. 386 § 2 k.p.k., dopuszczając możliwość przekazania sprawy prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania na osoby niepociągnięte do odpowiedzialności karnej, nawet jeśli postępowanie przeciwko nim toczy się odrębnie.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie skazał Ryszarda S. za pomocnictwo do zabójstwa Krystiana C. (dokonanego przez Roberta F.) oraz za utrudnianie postępowania karnego poprzez ukrywanie sprawcy i dowodów. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej pomocnictwa do zabójstwa i przekazał sprawę prokuratorowi. Uzasadnieniem była możliwość łącznego rozpoznania sprawy sprawcy (Roberta F.) i pomocnika (Ryszarda S.), ponieważ sprawca został zatrzymany i przesłuchany.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary łącznej oraz w zakresie czynu pomocnictwa do zabójstwa i co do tego czynu sprawę przekazał Prokuraturze Rejonowej w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: M. Szczepański (sprawozdawca), T. Świt (sędzia SW deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: G. Fronczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Ryszarda S., oskarżonego z art. 18 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k. i z art. 252 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 17 maja 1979 r.,uchylił powyższy wyrok w części o karze łącznej oraz w zakresie czynu opisanego niżej w pkt 1 i co do tego czynu sprawę na podstawie art. 344 § 1 k.p.k. przekazał Prokuraturze Rejonowej w Szczecinie.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Szczecinie - po rozpoznaniu sprawy Ryszarda S., oskarżonego o to, że:1) dnia 11 maja 1978 r. w S. pomógł Robertowi F. w dokonaniu zabójstwa Krystiana C., nakłaniając go do tego słownie, oraz udzielił mu pomocy psychicznej w wykonaniu czynu wskutek przyjęcia postawy agresywnej skierowanej przeciwko Krystianowi C., tj. o popełnienie czynu określonego w art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k.,2) w tym samym miejscu i czasie, jak opisano wyżej w pkt 1, utrudniał postępowanie karne w ten sposób, że pomagał Robertowi F. - sprawcy zabójstwa uniknąć odpowiedzialności karnej wskutek ukrywania go oraz ukrywania golfu, w którym sprawca był ubrany w momencie czynu, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 252 § 1 k.k.,wyrokiem z dnia 17 maja 1979 r.:a) oskarżonego Ryszarda S. uznał za winnego tego, że w dniu 11 maja 1978 r. w S., godząc się na dokonanie zabójstwa Krystiana C. przez Roberta F., pomógł temu ostatniemu w ten sposób, że nakłaniał go do tego słownie oraz udzielił pomocy psychicznej w dokonaniu czynu wskutek przyjęcia agresywnej postawy skierowanej przeciwko innym osobom, tj. popełnienie zbrodni przewidzianej w art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k. skazał na karę 9 lat pozbawienia wolności;b) oskarżonego Ryszarda S. uznał za winnego tego, że w tym samym miejscu i czasie, jak opisano wyżej w pkt 1, utrudniał postępowanie karne w ten sposób, że pomógł Robertowi F. - sprawcy zabójstwa uniknąć odpowiedzialności karnej wskutek przeszkadzania w ujęciu sprawcy zabójstwa, ukrywania go oraz ukrywania golfu, w którym sprawca był ubrany w momencie czynu, tj. o popełnienie występku określonego w art. 252 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 252 § 1 k.k. skazał na 1 rok pozbawienia wolności;3) na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu Ryszardowi S. za zbiegające się przestępstwa karę łączną 9 lat pozbawienia wolności.Rewizja oskarżonego wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, opisanego wyżej w pkt 1, i uchylenie orzeczenia o karze łącznej (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym ustalono, że Robert F., który zadał śmiertelny cios nożem Krystianowi C., został zatrzymany dnia 3 sierpnia 1979 r., że postępowanie co do niego podjęto i że został on przesłuchany co do okoliczności zajścia.Z tego więc wynika, że obecnie istnieje pełna możliwość łącznego rozpoznania sprawy osoby podejrzanej o zabójstwo Krystiana C., tj. Roberta F., oraz osoby oskarżonej o udzielenie mu pomocy do zabójstwa, tj. Ryszarda S.Na potrzebę łącznego rozpoznania spraw przeciwko sprawcy przestępstwa oraz pomocnikowi wskazuje art. 24 § 2 k.p.k., dopuszczając odrębne rozpoznanie spraw tych osób w razie zaistnienia okoliczności utrudniających łączne rozpoznanie spraw. W sprawie niniejszej takie trudności obecnie nie istnieją i zasada określona w art. 24 § 2 k.p.k., a także przesłanki przewidziane w art. 344 § 2 k.p.k. skłoniły Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku w zakresie czynu opisanego wyżej w pkt 1 i przekazania sprawy Prokuraturze Rejonowej w Szczecinie w celu połączenia postępowań przeciwko dwóm wymienionym osobom i wniesienia przeciwko nim jednego aktu oskarżenia, jeżeli oczywiście wyniki postępowania przygotowawczego stwarzają ku temu podstawę.Wprawdzie art. 344 § 2 k.p.k. dopuszcza przekazanie sprawy prokuratorowi "w celu rozszerzenia postępowania na czyny osób nie pociągniętych do odpowiedzialności karnej", jednakże - posługując się wykładnią a maiori ad minus - nie sposób nie stwierdzić, że zastosowanie tego przepisu jest możliwe także wtedy, gdy postępowanie przeciwko owej innej osobie czy osobom toczy się odrębnie. Spełniony musi być i drugi z warunków wymienionych w art. 344 § 2 k.p.k., a mianowicie zapewnienie prawidłowego wyrokowania w sprawie. Nie trzeba szerzej dowodzić, że łączne rozpoznanie sprawy osoby podejrzanej o zabójstwo oraz osoby, która udzieliła pomocy do tego przestępstwa, jest pożądane, a nawet - jeżeli jest możliwe faktycznie - uznać należy za konieczne do prawidłowego wyrokowania, zarówno w zakresie ustaleń faktycznych, jak i oceny prawnej działania każdej z tych osób.Powyższe względy zadecydowały procesowo o zastosowaniu art. 344 § 2 k.p.k. w związku z art. 386 § 2 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- II KK 272/17 2018-01-09Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uniewinnił oskarżonego od zarzutu pomocnictwa do oszustwa, jeśli oskarżony miał świadomość jedynie ułatwienia popełnienia czynu zabronionego, ale niekonkretnie oszustwa?
- III K 348/53 1954-11-02Czy zachowanie oskarżonych, polegające na pobiciu pokrzywdzonego niebezpiecznymi narzędziami i wykazujące wyjątkowe zezwierzęcenie, mściwość i zajadłość, może być kwalifikowane jako pomoc psychiczna w popełnieniu przestę…
- III KK 369/20 2021-01-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zakwalifikował czyn jako pomocnictwo do rozboju kwalifikowanego, jeśli czyn ten zakończył się jedynie usiłowaniem, a odpowiedzialność pomocnika powinna być traktowana jak za usiłowanie?
- IV KK 194/25 2025-07-01Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jako pomocnictwa do oszustwa, w sytuacji gdy jego działania miały miejsce po dokonaniu oszustw przez bezpośrednich…
- III KK 164/23 2023-07-11Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące strony podmiotowej pomocnictwa w popełnieniu przestępstwa ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w szczególności w kontekście ewentualnego ekscesu sprawcy głów…
Powołane przepisy
art. 18 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 252 § 1 KKart. 344 § 1 KPKart. 18 § 2 KKart. 66art. 24 § 2 KPKart. 344 § 2 KPKart. 386 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.