III KR 41/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo.Sędziowie: K. Grzebuła, A. Żylewicz (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława O. w kwestii wyroku łącznego, po rozpoznaniu rewizji założonej przez obrońcę oskarżonego od wyroku łącznego Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 30 grudnia 1968 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 oraz art. 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego Mieczysława O. przekazał temuż Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Poznaniu wyrokiem łącznym z dnia 30 grudnia 1968 r. w sprawie Mieczysława O., skazanego prawomocnymi wyrokami:I. Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 1965 r. w sprawie IV Kp 1358/64 za przestępstwo z art. 290 § 1 k.k. w związku z art. 293 k.k., popełnione w okresie od kwietnia do listopada 1963 r. - na karę 4 lat więzienia i 50.000 zł grzywny;II. Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 1965 r. w sprawie IV K 237/64 za przestępstwo z art. 38 m.k.k., popełnione w grudniu 1963 r. - na karę 3 lat więzienia, 4.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat z zaliczeniem na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania od dnia 2 marca 1964 r.;III. Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu na sesji wyjazdowej we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 1966 r. w sprawie IV K 67/65;1) za przestępstwo z art. 38 m.k.k., popełnione w lutym i do połowy maja 1962 r. - na karę 5 lat więzienia, 25.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat;2) za przestępstwo z art. 38 m.k.k., popełnione wiosną 1962 r. - na karę 2 lat więzienia, 5.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat;3) za przestępstwo z art. 38 m.k.k., popełnione w połowie maja 1962 r. - na karę 2 lat więzienia, 5.000 zł grzywny i utratę praw publicznych oraz obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat;4) za przestępstwo z art. 27 w związku z art. 38 m.k.k., popełnione w czerwcu lub lipcu 1962 r. - na karę 2 lat więzienia, przy czym jako karę łączną wymierzono mu karę 7 lat więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 23 października 1964 r. do dnia 17 czerwca 1966 r., nadto 30.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat,na mocy art. 31 § 1, 32, 34 § 1 i 2 i 35 k.k. oraz art. 26 § 1 i § 2 k.p.k. wymierzył oskarżonemu łączną karę 10 lat więzienia i 90.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na więzienie, przyjmując 150 zł jako równoważnik jednego dnia więzienia, oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat; początek wykonania kary pozbawienia wolności ustalił na dzień 2 marca 1964 r.Od tego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego. Rewizja, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu, zarzuca obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na rozpoznaniu sprawy bez udziału ustanowionego przez oskarżonego obrońcy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy oskarżonego jest zasadna.Spośród spraw zakończonych prawomocnymi wyrokami, które uległy połączeniu, w dwóch z nich mianowicie oznaczonych sygn. akt IV Kp 1358/64 i IV K 237/64, oskarżony Mieczysław O. miał ustanowionego obrońcę z wyboru.Zawiązany stosunek obrończy, jeśli upoważnienie nie zostanie cofnięte przez oskarżonego, odnosi się do całego postępowania, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia.W związku z powyższym ustanowiony obrońca nie tylko może na zasadzie udzielonego przedtem upoważnienia podejmować wszelkie czynności zmierzające do prawidłowego wykonania wyroku, ale zachowuje także prawo brania udziału w rozprawie, na której ma zapaść wyrok łączny. Wkłada to na sąd obowiązek zawiadamiania ustanowionego z wyboru obrońcy o terminie rozprawy.W sprawie niniejszej Sąd I instancji obowiązku tego nie dopełnił, wydał bowiem wyrok łączny bez zawiadomienia obrońcy z wyboru o terminie rozprawy i podczas jego nieobecności na niej.Wyznaczenie obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy w sprawie był ustanowiony obrońca z wyboru i gdy ani oskarżony, ani jego obrońca z wyboru nie prosili o wyznaczenie obrońcy z urzędu, było niedopuszczalne.Uchybienie powyższe obraża podstawowe prawa oskarżonego do obrony, mogło też ono mieć istotny wpływ na treść wyroku. Dlatego też należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu.