III KRn 678/57

WyrokIzba Karna1957-12-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za odmowę pełnienia służby wojskowej po otrzymaniu karty powołania na podstawie art. 83 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, zamiast na podstawie art. 113 k.k.W.P., stanowi obrazę prawa materialnego i czy właściwym sądem do rozpoznania takiej sprawy jest sąd wojskowy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 83 ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym ma zastosowanie do osób, które nie zgłosiły się do rejestracji lub poboru. W przypadku odmowy pełnienia służby wojskowej po otrzymaniu karty powołania, właściwy jest art. 113 k.k.W.P., a sprawy te należą do właściwości sądu wojskowego na podstawie art. 17 § 1 lit. b ustawy o zmianie przepisów k.p.k. Zaskarżone wyroki zostały uznane za nieważne z powodu obrazy prawa materialnego i przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Mieczysław K. został skazany przez Sąd Powiatowy na karę więzienia za odmowę pełnienia służby wojskowej. Sąd Wojewódzki utrzymał wyrok w mocy, orzekając dodatkowo utratę praw publicznych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego i proceduralnego, wskazując na niewłaściwy przepis i sąd.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał zaskarżone wyroki za nieważne i przekazał sprawę właściwej prokuraturze wojskowej.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława K, skazanego z art. 83 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 6, poz. 46), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Słupsku z dnia 8' marca 1957 r. utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 30 kwietnia 1957 r., na podstawie art. 394-396, 400 i 377 lit. a k.p.k. uznał zaskarżone wyroki za nieważne i przekazał sprawę właściwej prokuraturze wojskowej.Sąd Powiatowy w Słupsku wyrokiem z dnia 8 marca 1957 r. skazał Mieczysława K. na podstawie art. 83 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 6, poz. 46) o powszechnym obowiązku wojskowym na karę 2 lat więzienia, za odmowę pełnienia służby wojskowej.Uzasadnienie faktyczneNa skutek rewizji prokuratora Sąd Wojewódzki w Koszalinie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1957 r. zmienił wyrok Sądu I instancji, orzekając na podstawie art. 97 wspomnianej wyżej ustawy - karę dodatkową w postaci utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat.Od powyższych wyroków założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości zarzucając obrazę prawa materialnego przez skazanie Mieczysława K. na podstawie art. 83 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 6, poz. 46) o powszechnym obowiązku wojskowym zamiast na podstawie art. 117 k.k.W.P. oraz obrazę przepisów i art. 17 § 1 lit. b ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. i o zmianie przepisów k.p.k.Rewizja nadzwyczajna zawierała w konkluzji wniosek o uchylenie zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy według właściwości do rozpoznania Sądowi Wojskowemu.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Art. 83 wspomnianej ustawy może mieć zastosowanie do osób, które jeszcze nie zgłosiły się do rejestracji lub poboru. W tych natomiast przypadkach, w których poborowy już po otrzymaniu karty powołania odmówił pełnienia służby wojskowej, podlega on odpowiedzialności karnej z art. 113 k.k.W.P., przy czym do rozpoznania tego rodzaju spraw właściwy jest jedynie Sąd Wojskowy - stosownie do art. 17 § 1 lit. b ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów k.p.k.W tych warunkach należało na podstawie art. 11 i 13 oraz 377 lit. a k.p.k. orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 83 pkt 2art. 394art. 97art. 117 KKart. 17 § 1Art. 83art. 113 KKart. 11§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.