III KS 29/18

Sygn. akt III KS 29/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie M. N. oskarżonego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2018 r. skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II Ka […], uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt VII K […] i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżonego M. N. kosztami sądowymi postpowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt VII K […], na okres 2 lat tytułem próby warunkowo umorzył postępowanie wobec M. N. o czyn polegający na tym, że w dniu 10 września 2016 roku w I. na ul. L., woj. […], prowadził motorower marki K. o numerze rejestracyjnym […] w ruchu lądowym po drodze publicznej nr […], będąc w stanie nietrzeźwości tj. 1,13 mg/l alkoholu 2 w wydychanym powietrzu, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Od tego wyroku apelację na niekorzyść oskarżonego wniósł prokurator, który podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Okręgowy w Z. wyrokiem z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II Ka […], uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. Skargę na wyrok Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego, który podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 437 § 2 k.p.k., które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 maja 2018 roku, sygn. akt VII K […] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, podczas gdy w myśl brzmienia art. 437 § 2 k.p.k. w sprawie odwoławczej oskarżonego M. N. nie było konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości, co też wynika z konstatacji Sądu Okręgowego w Z. podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a co za tym idzie jawiąca się w ocenie Sądu drugiej instancji potrzeba powtórzenia niektórych tylko dowodów i ponowna ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie mogła powodować przekazania sprawy Sądowi instancji do ponownego rozpoznania na zasadzie art. 437 § 2 k.p.k. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z.. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 539a § 1 k.p.k. zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w 3 art. 539a § 1 k.p.k., ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do orzekania kasatoryjnego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17, OSNKW 2018/3/23, LEX nr 2428783). Jak wynika z treści art. 437 § 2 zd. II k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Lektura uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Z. prowadzi do wniosku, że Sąd ten stwierdził dowolność w przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy wina i społeczna szkodliwość czynu zarzucanego M. N. nie są znaczne, co stanowiło podstawę do wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. Wprawdzie w części motywacyjnej zaskarżonego orzeczenia wskazuje się jedynie, że to właśnie to uchybienie stanowiło podstawę uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji, jednak w realiach procesowych niniejszej sprawy nie może być wątpliwości co do tego, że przeszkodą do wydania orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd odwoławczy była reguła ne peius, określona w art. 454 § 1 k.p.k., zgodnie z którą sąd ten nie może skazać oskarżonego, m.in. co do którego w pierwszej instancji warunkowo umorzono postępowanie. Chociaż więc Sąd Okręgowy w Z. nie przywołał jako powodu wydania orzeczenia kasatoryjnego żadnej z podstaw określonych w art. 437 § 2 zd. II k.p.k., to jednak zaprezentował w uzasadnieniu stanowisko, zgodnie z którym właściwa ocena stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu nie mogła prowadzić do warunkowego umorzenia postępowania karnego. W jego ocenie Sąd Rejonowy dowolnie przyjął, że stopnień społecznej szkodliwości czynu oraz wina oskarżonego nie są znaczne, a to są konieczne przesłanki, które umożliwiają wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. W tej sprawie zresztą Sąd Okręgowy po raz wtóry uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji warunkowo umarzający postepowanie wobec oskarżonego o ten czyn i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. To z kolei dowodzi, że w ocenie Sądu Okręgowego właściwa ocena społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia winy oskarżonego mogłaby doprowadzić do wydania wyroku skazującego, co jednak z obiektywnych powodów 4 nie było możliwe ze względu na treść art. 454 § 1 k.p.k. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 437 k.p.k. Z tych względów, nie stwierdzając okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.