III KS 42/24
Izba Karna2024-10-22
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego powinien badać jedynie istnienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, a nie merytoryczną ocenę dowodów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego w postępowaniu skargowym nie jest sądem trzeciej instancji i jego rolą nie jest przedstawianie własnych ocen w sprawie, lecz jedynie badanie, czy zaistniały warunki do wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonych Z.K. i A.K. złożył skargę na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który częściowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach. Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego, uznając, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była nieprawidłowa i sprzeczna z art. 7 k.p.k., a wyjaśnienia świadka M.K. mogły stanowić podstawę do uznania winy oskarżonych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić skargę i obciążyć oskarżonych kosztami postępowania skargowego w częściach równych.Pełny tekst orzeczenia
III KS 42/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 października 2024r. w sprawie Z.K. i A.K. oskarżonych z art. 286§1 k.k. i in. skargi obrońcy wskazanych oskarżonych na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2024r., sygn. akt III Ka 828/23, częściowo uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 11 lipca 2023r., sygn. akt II K 188/22, na podstawie art. 539e§2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonych Z.K. i A.K. w częściach równych. WB. UZASADNIENIE Skarga oskarżonego nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
III KS 42/24 2 Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji Prokuratury. W ocenie Sądu Odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza słuszności przyjęcia przez Sąd I instancji, że oskarżeni Z. i A. K. nie dopuścili się zarzuconych im czynów. Stąd podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku była zasada ne peius wyrażona w art. 454 k.p.k. Sąd ten jednoznacznie wskazał, że: „dokonana przez sąd rejonowy ocena całościowej postawy procesowej M.K. jest nieprawidłowa, sprzeczna z art. 7 k.p.k., a przez to nie może zostać zaakceptowana”. Sąd Okręgowy przyznał też (część 4.1 uzasadnienia wyroku), że w jego ocenie, gdyby dokonać rzetelnej oceny wyjaśnień M.K. z postępowania przygotowawczego to mogłyby one stanowić podstawę do uznania winy wskazanych wyżej oskarżonych. Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę w postępowaniu skargowym nie jest sądem III instancji. Stąd jego rolą nie jest przedstawienie własnych ocen w sprawie a jedynie badanie, czy zaistniały warunki do wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego. Sąd ten takie argumenty niewątpliwie przedstawił, co przemawia za prawidłowością jego rozstrzygnięcia. Brak natomiast stanowczego i rzetelnego uzasadnienia uchylenia wyroku również w części dotyczącej S. i P. T.. Wszak ich sytuacja procesowa nie jest
III KS 42/24 3 determinowana regułą ne peius i możliwe byłoby wydanie co do nich ewentualnego wyroku reformatoryjnego. W tej części uzasadnienie Sądu Odwoławczego w najmniejszym stopniu nie spełnia standardu ustawowego. W tym zakresie jednak od wyroku nie została złożona skarga. W świetle powyższego skarga nie została uznana za zasadną. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. WB. [ms]
Powiązane orzeczenia
- I KS 33/25 2025-11-26Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego powinien badać jedynie istnienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, czy też może badać inne as…
- V KS 6/25 2025-03-05Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego może badać jedynie występowanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, a także czy uzasadnienie wy…
- V KS 22/25 2025-08-06Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, powinien badać jedynie istnienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia p…
- III KS 26/25 2025-07-15Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego powinien badać jedynie występowanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości?
- II KS 22/23 2023-08-08Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, jest uprawniony do badania zasadności argumentacji sądu odwoławczego dotyczącej wadliwości postępowania dowodowe…
Powołane przepisy
art. 286§1 KKart. 539e§2 KPKart. 437§2 KPKart. 439§1 KPKart. 454 KPKart. 539a§3 KPKart. 7 KPK§1§2§3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy