III KS 42/24

Izba Karna2024-10-22

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego powinien badać jedynie istnienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, a nie merytoryczną ocenę dowodów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego w postępowaniu skargowym nie jest sądem trzeciej instancji i jego rolą nie jest przedstawianie własnych ocen w sprawie, lecz jedynie badanie, czy zaistniały warunki do wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonych Z.K. i A.K. złożył skargę na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który częściowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach. Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego, uznając, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była nieprawidłowa i sprzeczna z art. 7 k.p.k., a wyjaśnienia świadka M.K. mogły stanowić podstawę do uznania winy oskarżonych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić skargę i obciążyć oskarżonych kosztami postępowania skargowego w częściach równych.

Pełny tekst orzeczenia

III KS 42/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 października 2024r. w sprawie Z.K. i A.K. oskarżonych z art. 286§1 k.k. i in. skargi obrońcy wskazanych oskarżonych na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2024r., sygn. akt III Ka 828/23, częściowo uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 11 lipca 2023r., sygn. akt II K 188/22, na podstawie art. 539e§2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonych Z.K. i A.K. w częściach równych. WB. UZASADNIENIE Skarga oskarżonego nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. III KS 42/24 2 Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji Prokuratury. W ocenie Sądu Odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza słuszności przyjęcia przez Sąd I instancji, że oskarżeni Z. i A. K. nie dopuścili się zarzuconych im czynów. Stąd podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku była zasada ne peius wyrażona w art. 454 k.p.k. Sąd ten jednoznacznie wskazał, że: „dokonana przez sąd rejonowy ocena całościowej postawy procesowej M.K. jest nieprawidłowa, sprzeczna z art. 7 k.p.k., a przez to nie może zostać zaakceptowana”. Sąd Okręgowy przyznał też (część 4.1 uzasadnienia wyroku), że w jego ocenie, gdyby dokonać rzetelnej oceny wyjaśnień M.K. z postępowania przygotowawczego to mogłyby one stanowić podstawę do uznania winy wskazanych wyżej oskarżonych. Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę w postępowaniu skargowym nie jest sądem III instancji. Stąd jego rolą nie jest przedstawienie własnych ocen w sprawie a jedynie badanie, czy zaistniały warunki do wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego. Sąd ten takie argumenty niewątpliwie przedstawił, co przemawia za prawidłowością jego rozstrzygnięcia. Brak natomiast stanowczego i rzetelnego uzasadnienia uchylenia wyroku również w części dotyczącej S. i P. T.. Wszak ich sytuacja procesowa nie jest III KS 42/24 3 determinowana regułą ne peius i możliwe byłoby wydanie co do nich ewentualnego wyroku reformatoryjnego. W tej części uzasadnienie Sądu Odwoławczego w najmniejszym stopniu nie spełnia standardu ustawowego. W tym zakresie jednak od wyroku nie została złożona skarga. W świetle powyższego skarga nie została uznana za zasadną. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. WB. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286§1 KKart. 539e§2 KPKart. 437§2 KPKart. 439§1 KPKart. 454 KPKart. 539a§3 KPKart. 7 KPK§1§2§3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy