III KZ 126/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Łukaszewicz. Sędziowie: R. Bodecki, J. Kosiński (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Zdrojewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Pawła S., skazanego z art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 29 maja 1982 r. oddalające wniosek o wznowienie postępowania i po wysłuchaniu wniosku prokuratora.postanowił zmienić zaskarżone postanowienie i wniosek o wznowienie postępowania pozostawić bez rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePaweł S. skazany został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. Dnia 21 lutego 1982 r. skazany złożył w administracji Zakładu Karnego w G. zażalenie adresowane do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w Warszawie, w którym stwierdził, że nie popełnił przypisanego mu czynu, i wniósł o przekazanie sprawy "do ponownego śledztwa". Stanowisko swe uzasadnił szerokim wywodem.Zażalenie to skierowane zostało do Sądu Wojewódzkiego w G., który uznał je za wniosek o wznowienie postępowania.Jednocześnie Sąd ten zawiadomił obrońcę skazanego o złożeniu wniosku i wniósł o zapoznanie się z jego treścią oraz o ewentualne sporządzenie nowego wniosku w trybie art. 479 § 2 k.p.k. Obrońca skazanego w piśmie z dnia 5 kwietnia 1982 r. oświadczył między innymi, że popiera złożony przez skazanego wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 29 maja 1982 r. Sąd Wojewódzki po merytorycznym rozpoznaniu wniosek ten oddalił. Orzeczenie to zaskarżył obrońca oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z uprawnieniem przewidzianym w art. 476 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek stron, czyli również na wniosek skazanego. Jednocześnie z treści art. 479 § 2 k.p.k. wynika w sposób niewątpliwy, że wniosek ten, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata. Inny jest zatem ustawowy krąg podmiotów (szerszy) uprawnionych do składania wniosków, a inny (węższy) tych, którzy wniosek taki mogą sporządzić i podpisać.Ratio legis takiego unormowania (tzw. przymus adwokacki) zostało podyktowane koniecznością zapewnienia wnioskom o wznowienie postępowania odpowiedniego poziomu prawnego, a zwłaszcza rzeczywistości i zgodności ze szczególnymi warunkami przewidzianymi w art. 474-477 k.p.k.Mając na względzie to uregulowanie prawne i jego przesłanki, należy stwierdzić, że:1) złożenie przez obrońcę skazanego ustnie do protokołu lub na piśmie oświadczenia o popieraniu sporządzonego i podpisanego przez skazanego wniosku o wznowienie postępowania nie może być uznane za spełnienie przewidzianego w art. 479 § 2 k.p.k. wymagania, by wniosek taki, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, był sporządzony i podpisany przez adwokata.2) braku tego nie konwaliduje złożenie osobiste przez obrońcę skazanego zażalenia na postanowienie sądu w kwestii wznowienia postępowania.Czynność skazanego jako niezgodna z wymaganiem przewidzianym w art. 479 § 2 k.p.k. była prawnie bezskuteczna już w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. Zażalenie obrońcy, będąc środkiem zaskarżenia z racji swego charakteru, nie może konwalidować braku przewidzianego prawem wniosku, który stanowi warunek sine qua non wszczęcia przez sąd postępowania, jeżeli wszczęcie to nie następuje z urzędu (art. 476 § 1 k.p.k.).Zbliżone zagadnienie prawne rozstrzygnięte zostało postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1977 r. w sprawie KZ 28/77 (OSNKW 1977, poz. 89). Sąd Najwyższy stwierdził wówczas, że wyznaczenie obrońcy w toku bezpodstawnie wszczętego postępowania co do wznowienia nie konwaliduje złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez samego skazanego (...).