III KZ 20/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Dąbrowski.Sędziowie: L. Chmielewski, M. Fic (sprawozdawca).Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie wniosku Stanisława B. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie za oczywiście bezzasadne tymczasowe aresztowanie, z powodu zażalenia wnioskodawcy Stanisława B. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze - Ośrodek Zamiejscowy w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 1962 r. postanowiłzażalenia nie uwzględnić.Stanisław B. wystąpił z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za niesłuszne pozbawienie go wolności przez areszt tymczasowy w czasie od 17 października 1959 r. do 17 lutego 1960 r.We wniosku Stanisław B. domagał się odszkodowania w wysokości 18.000 zł. W tej sumie mieści się kwota 8.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za cierpienia, chorobę i wstyd oraz 10.000 zł z tytułu odszkodowania za straty poniesione w przedsiębiorstwie.W wyniku przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej Sądu Powiatowego w Gorzowie Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze - Ośrodek Zamiejscowy w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził:a) że w akcie oskarżenia z dnia 29 grudnia 1959 r. prokurator zarzucił Stanisławowi B. przestępstwo z art. 3 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), popełnione w maju 1958 r. przez nabycie od G. 6 skór cielęcych wartości 750 zł ze świadomością, że pochodzą one z przestępstwa, oraz przez trudnienie się nielegalnym garbunkiem skór;b) że Stanisław B. w związku z tym przebywał w areszcie od 17 października 1959 r. do 18 lutego 1960 r., bo zarzut paserstwa potwierdzały zeznania Tadeusza G. oraz Zyty G.;c) że wyrokiem Sądu Powiatowego w Gorzowie z dnia 17 lutego 1960 r. Stanisław B. został uniewinniony od zarzutu oskarżenia wobec braku dostatecznych dowodów winy;d) że rewizji Prokuratora Powiatowego w Gorzowie od tego wyroku Sąd Wojewódzki w swym wyroku z dnia 7 lipca 1960 r. nie uwzględnił.Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 19 stycznia 1962 r. nie uwzględnił wniosku Stanisława B. o odszkodowanie, gdyż - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy w okresie od 17 października 1959 r. do 17 lutego 1960 r. nie może być uznane za oczywiście bezzasadne.Na powyższe postanowienie Sądu Wojewódzkiego wniósł zażalenie wnioskodawca Stanisław B.Zażalenie zarzuca, że nie było podstaw do aresztowania Stanisława B., skoro oskarżenie opierało się jedynie na pomówieniu współoskarżonego Tadeusza G. i zeznaniach jego żony Zyty, a gdyby nawet uznać, że tego rodzaju materiał dowodowy został uznany przez oskarżyciela publicznego za dostateczny, to jednak nie było podstaw do stosowania najostrzejszego środka zapobiegającego uchylaniu się od sądu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zażalenie nie jest słuszne.Zaskarżone postanowienie jest słuszne. Sąd Wojewódzki dokonał wyczerpującej analizy materiałów sprawy karnej przeciwko Stanisławowi B. i doszedł do prawidłowego wniosku, że pozbawienie go wolności w czasie od 17 października 1959 r. do 17 lutego 1960 r. przez tymczasowe aresztowanie nie było oczywiście bezzasadne w rozumieniu przepisu art. 510 § 3 k.p.k.Dokonanej przez Sąd Wojewódzki ocenie nie można zarzucić żadnego błędu faktycznego ani prawnego, albowiem badając słuszność zastosowania aresztu tymczasowego, należy poddać analizie materiały, jakimi w chwili wydania postanowienia dysponuje sąd lub prokurator. Należy zatem rozważyć, czy materiał dostarczony sądowi lub zebrany przez prokuratora albo przedstawiony w trybie art. 155 k.p.k. dawał podstawy do przyjęcia, że w ogóle przestępstwo zostało popełnione, a dalej - czy istniały dostateczne poszlaki do przyjęcia, że sprawcą popełnienia przestępstwa jest osoba podejrzana, oraz jaką karą zagrożone jest zarzucone przestępstwo, w związku zaś z tym, czy stosowanie aresztu tymczasowego jest dopuszczalne.Skoro w sprawie karnej przeciwko Stanisławowi B. prokurator dysponował dowodami uzasadniającymi przedstawienie mu zarzutu z art. 3 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), który to czyn zagrożony był karą do 5 lat więzienia i karą grzywny, to zastosowanie wobec niego aresztu tymczasowego było uzasadnione. Nie może mieć wpływu na prawidłowość oceny fakt, że Stanisław B. został wyrokiem Sądu Powiatowego w Gorzowie z dnia 17 lutego 1960 r. uniewinniony od zarzuconych mu czynów z powodu braku dostatecznych dowodów winy na skutek odwołania obciążających go wyjaśnień współoskarżonego Tadeusza G., albowiem wyrok uniewinniający z braku dostatecznych dowodów winy nie przesądza - w sensie pozytywnym - oczywistej bezzasadności aresztu tymczasowego.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.