III KZ 208/79

PostanowienieIzba Karna1980-11-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego po wyznaczeniu rozprawy głównej i zawiadomieniu o jej terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwrot sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego może nastąpić również po wyznaczeniu rozprawy głównej i zawiadomieniu stron o jej terminie. Przepis art. 299 § 1 pkt 2 k.p.k. nie ogranicza tej możliwości do określonej fazy postępowania przed rozprawą główną. W szczególności, kwestia fazy postępowania sądowego przed rozprawą głównej, w której następuje zwrot sprawy do uzupełnienia postępowania przygotowawczego, jest pozbawiona znaczenia w postępowaniu toczącym się po uchyleniu wyroku pierwszej instancji przez sąd rewizyjny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Toruniu zwrócił akta sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, wskazując na potrzebę ustalenia pokrzywdzonych instytucji, przesłuchania świadków-kierowców oraz powołania biegłego do wyceny zagarniętej benzyny. Prokurator zaskarżył to postanowienie, zarzucając obrazę prawa procesowego przez dokonanie zwrotu po wyznaczeniu rozprawy głównej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Toruniu i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Toruniu do merytorycznego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak (sprawozdawca). Sędziowie: K. Grzebuła, S. Mirski.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Olborski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Klemensa S. i innych, oskarżonych z art. 200 § 1 i art. 202 § 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Najwyższego w Toruniu z dnia 15 listopada 1979 r. i po wysłuchaniu wniosku prokuratora oraz po zapoznaniu się z pisemnym wnioskiem Prokuratury Generalnejpostanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w Toruniu do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Toruniu postanowieniem z dnia 15 listopada 1979 r. postanowił na podstawie art. 299 § 1 pkt 2 k.p.k. zwrócić akta sprawy Zdzisława W., Ryszarda O., Adama L., Klemensa S., Andrzeja K., Tadeusza C. i Janusza Ł. Prokuratorowi Rejonowemu w Grudziądzu w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego przez:1) ustalenie instytucji państwowych pokrzywdzonych w związku z nadużyciami dokonywanymi w stacji CPN Nr 53 w G.;2) ustalenie, a następnie przesłuchanie w charakterze świadków kierowców jednostek gospodarki uspołecznionej dokonujących nadużyć we współdziałaniu z pracownikami stacji CPN Nr 53 w G., oskarżonymi w niniejszej sprawie, co do których to kierowców postanowieniem Prokuratora Rejonowego w G. z dnia 18 lipca 1978 r. materiał dowodowy został wyodrębniony do osobnego postępowania, ewentualnie także i tych, którzy nie zostali objęci wyżej wymienionym postanowieniem, a co do których ustalenia kontroli wewnętrznej wskazują, że dokonywali oni kradzieży benzyny we współdziałaniu z oskarżonymi, pracownikami CPN Nr 53 w G.;3) powołanie biegłego z dziedziny techniki samochodowej i eksploatacji pojazdów oraz zlecenie mu opracowania opinii obrazującej w sposób zindywidualizowany wyliczenie wartości zagarniętej benzyny przez poszczególnych oskarżonych pracowników CPN Nr 53 w G., do którego to wyliczenia powinny posłużyć karty drogowe i rachunki na paliwo przedstawione przez kierowców zatrudniającym ich jednostkom gospodarki uspołecznionej oraz wszelkie dostępne dokumenty pozwalające odnieść poszczególne wypadki kradzieży benzyny do konkretnych sprzedawców i nalewaczy.Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem prokuratora.Zażalenie zarzuciło obrazę art. 299 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na wydaniu postanowienia na posiedzeniu już po zakończeniu przygotowań i wyznaczeniu rozprawy głównej, o czym zawiadomiono strony, jak również na uznaniu, że postępowanie przygotowawcze dotknięte jest istotnymi brakami, których usunięcie przez sąd powodowałoby znaczne trudności, podczas gdy w rzeczywistości zastosowanie przez Sąd Wojewódzki wytycznych Sądu Najwyższego w tej sprawie nie doprowadziłoby do naruszenia zasady podziału ról w postępowaniu karnym i nie nałożyłoby na Sąd Wojewódzki konieczności przeprowadzenia czynności śledczych.W konkluzji zażalenie zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Toruniu w celu rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Na wstępie należy podkreślić, że nie można zgodzić się z podniesionym w zażaleniu zarzutem obrazy art. 299 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającym na wydaniu postanowienia na posiedzeniu po zakończeniu przygotowań do przeprowadzenia rozprawy głównej.Przepis art. 299 § 1 pkt 2 k.p.k. nie określa, w jakiej fazie przed rozprawą główną może nastąpić zwrot sprawy do uzupełnienia śledztwa, wobec czego należy uznać, że taki zwrot sprawy może nastąpić również nawet po wyznaczeniu rozprawy głównej i zawiadomieniu stron o terminie tej rozprawy.Nie stanowi zatem obrazy wskazanego wyżej przepisu dokonanie przez Sąd Wojewódzki zwrotu sprawy już po wysłaniu stronom i świadkom zawiadomienia o terminie rozprawy głównej.Kwestia, w jakiej fazie postępowania sądowego przed rozprawą główną następuje zwrot sprawy do uzupełnienia postępowania przygotowawczego, jest w szczególności pozbawiony znaczenia w postępowaniu sądowym, toczącym się po uchyleniu wyroku pierwszej instancji przez sąd rewizyjny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zażalenie nie uwzględnia w rozpatrywanej kwestii orzeczeń Sądu Najwyższego, odnoszących się do powyższego zagadnienia, a wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 listopada 1979 r., stanowiącego ustosunkowanie się do wywodów zażalenia.W dwóch powołanych przez sąd pierwszej instancji uchwałach składu siedmiu sędziów Sąd Najwyższy ustosunkował się do wyżej rozpatrywanych kwestii i nie zachodzi potrzeba powtarzania argumentacji zawartej w tych uchwałach (OSNKW 1970, z. 4-5, poz. 36 i OSNKW 1975, z. 1, poz. 2).Nie można jednak odmówić racji pozostałym wywodom zażalenia, kwestionującym zwrot sprawy prokuratorowi do uzupełnienia postępowania przygotowawczego (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 200 § 1art. 202 § 2 KKart. 299 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.