III KZ 27/23

III KZ 27/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu zażalenia A. M. na zarządzenie Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 1758/22 o odmowie przyjęcia wniosku skazanego A. M. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 1758/22 na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do Sądu Okręgowego w Szczecinie w celu podjęcia czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. UZASADNIENIE Pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. oskarżony A. M. zwrócił się do Sądu Okręgowego w Szczecinie o doprowadzenie go na rozprawę odwoławczą zaplanowaną na 8 maja 2023 r., godz. 8.30, s. 117 (k.165 – 173). Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1758/22, Sąd Okręgowy w Szczecinie nie uwzględnił wniosku oskarżonego A. M. o sprowadzenie go na ww. rozprawę (k. 174 – 175). W toku ww. rozprawy odwoławczej, na której oskarżony był reprezentowany przez obrońcę z urzędu, Sąd Okręgowy wydał wyrok, na mocy III KZ 27/23 2 którego utrzymał w mocy, zaskarżony przez obrońcę oskarżonego, wyrok Sądu Rejonowego S. – P. i Z. w S. z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt VI K 176/21. Pismem z dnia 17 maja 2022 r. (data sporządzenia pisma oraz złożenia go w administracji zakładu karnego), A. M. złożył wniosek o doręczenie mu „sentencji wyroku” sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem, wskazując, że uzasadnienie wyroku jest mu potrzebne do „dalszych czynności ewentualnie odwoławczych” (k. 203 – 204). Zarządzeniem z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 1758/22, Przewodniczący IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Szczecinie odmówił przyjęcia wniosku skazanego A. M. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt IV Ka 1758/22. Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie, A. M. wywiódł zażalenie wskazując m.in., że nikt go nie informował, że termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wynosi 7 dni, a ponadto przekroczenie terminu, jakiego się dopuścił, nie jest „długoterminowym opóźnieniem” (k. 211 – 212). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie okazało się zasadne w tym sensie, że musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego zarządzenia i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie w celu podjęcia czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 422 § 2a k.p.k., który na mocy odesłania zawartego w art. 457 § 2 k.p.k. ma odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym, dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i - pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok - nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin wymieniony w § 1 biegnie od daty doręczenia mu wyroku. Przepis ten ma przy tym zastosowanie zarówno wówczas, gdy oskarżony złożył wniosek o doprowadzenie go na rozprawę odwoławczą w terminie wskazanym w art. 451 k.p.k., jak i wówczas, gdy uczynił to po jego upływie (zob. D. Kala, M. Klubińska, III KZ 27/23 3 Postępowanie przed sądem pierwszej instancji po nowelizacji z 2016 roku. Komentarz praktyczny, Kraków 2016, s. 51–52 oraz D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, komentarz do art. 457, teza 15). Ponadto, co w tym przypadku najistotniejsze, a czego nie dostrzeżono przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia, przepis art. 422 § 2a w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. stosuje się również wtedy, gdy oskarżony w warunkach opisanych wyżej złożył wniosek o doprowadzenie na rozprawę apelacyjną, „który nie został uwzględniony, a oskarżony posiadał obrońcę z urzędu lub w związku z tym został mu on wyznaczony. W takim układzie procesowym (….) z chwilą ogłoszenia wyroku oskarżonego należy traktować tak, jakby nie miał on obrońcy. Wobec tego wyrok sądu odwoławczego podlega doręczeniu z urzędu i termin złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia biegnie dla oskarżonego od daty doręczenia” (D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, komentarz do art. 457, teza 15; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KZ 14/07). W przedmiotowej sprawie zaś skarżącemu, mimo tego, że złożył wniosek o doprowadzenie go na rozprawę odwoławczą, którego nie uwzględniono i mimo tego, że na rozprawie odwoławczej był reprezentowany przez obrońcę z urzędu, odpisu wyroku sądu odwoławczego, stosownie do treści art. 422 § 2a k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., nie doręczono (k. 181 v.). Z tego też względu, zaskarżone zarządzenie należało uznać za nietrafne, zaś złożony przez skazanego w dniu 17 maja 2023 r. wniosek o doręczenie wyroku z dnia 8 maja 2023 r. wraz z uzasadnieniem winien otrzymać bieg, stosownie do zawartego w nim żądania. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy postanowił jak w części dyspozytywnej postanowienia. (M.K.) [ł.n] III KZ 27/23 4