III KZ 29/21
PostanowienieIzba Karna2021-08-26
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Przemysław Kalinowski, Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniach o chorobie psychicznej skazanego, braku swobody wypowiedzi podczas przesłuchania i biciu, może zostać przyjęty, jeśli sądy w prawomocnym postępowaniu ustaliły poczytalność skazanego i nie stwierdzono przestępstwa, które mogłoby wpłynąć na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być uruchomiony tylko na podstawie ściśle określonych przesłanek ustawowych (art. 540 i nast. k.p.k.). Twierdzenia o chorobie psychicznej, braku swobody wypowiedzi czy biciu podczas przesłuchania nie stanowią podstaw do wznowienia, jeśli sądy w prawomocnym postępowaniu ustaliły poczytalność skazanego, a zarzucane przestępstwo nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym lub orzeczeniem stwierdzającym niemożność jego wydania.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Twierdził, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 31 § 1 k.k. (niepoczytalność), że jako osoba chora nie powinien być przesłuchiwany bez obrońcy, a podczas przesłuchania wymuszano na nim treść wyjaśnień poprzez bicie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny, co zostało utrzymane w mocy po rozpoznaniu zażalenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 29/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Rafał Malarski w sprawie K. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2021 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt III KO 110/20, o odmowie przyjęcia osobistego wniosku wnioskodawcy o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II AKa [...], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt XIV K [...], postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez K. S. wobec uznania, że jest on oczywiście bezzasadny. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie wnioskodawca kolejny raz sygnalizował, że w jego sprawie wystąpiły przesłanki z art. 31 § 1 k.k. Wskazał ponadto, że jako osoba „chora” nie powinien być przesłuchiwany bez udziału obrońcy, a przy tym nie
2 miał swobody wypowiedzi w trakcie przesłuchania, jako że m.in. biciem wymuszano na nim treść wyjaśnień. Wyraził wreszcie krytyczną ocenę działalności sądów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie to jest całkowicie bezzasadne i jako takie nie mogło podlegać uwzględnieniu. Wznowienie postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie, których katalog określają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Na tę kwestię zwracano skarżącemu już wcześniej uwagę wzywając do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu w pełni prawidłowo nie dopatrzył się tego rodzaju powodów do wznowienia postępowania. W zażaleniu jego autor kolejny raz zwraca uwagę na wystąpienie jakoby przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.k. Rzecz jednak w tym, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd Najwyższy podał już, iż Sądy orzekające w prawomocnie zakończonym procesie, odwołując się do opinii biegłych, przyjęły, że K. S. nie jest chory psychicznie ani upośledzony umysłowo, zaś w czasie popełnienia przypisanego mu czynu miał w pełni zachowaną zdolność rozumienia jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Również w trakcie postępowania jego poczytalność nie budziła wątpliwości Sądów. Słusznie skonstatował wreszcie Sąd Najwyższy, że nie jest celem postępowania wznowieniowego po raz kolejny oceniać poprawność opinii biegłych w odniesieniu do poczytalności skazanego. Wskazać skarżącemu należy, że wniosek o wznowienie postępowania to nadzwyczajny środek zaskarżenia, a nie instrument do kolejnego kwestionowania poczynionych w prawomocnym wyroku ustaleń. Co się zaś tyczy sygnalizowanego niedopuszczalnego jakoby wpływania na treść wypowiedzi skarżącego m.in. poprzez bicie go w trakcie przesłuchania, to postępowanie sądowe wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem
3 dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, przy czym czyn, o którym tu mowa musi zostać ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodów określonych w art. 541 § 1 k.p.k. W takiej sytuacji wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub owo orzeczenie stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego (art. 541 § 2 k.p.k.). Tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Dodatkowo podnieść trzeba, że wnioskodawcy ustanowiono już obrońcę z urzędu, który nie dostrzegł podstaw do wznowienia postępowania. Powyższe rozważania dobitnie wskazują, że wniesiony środek odwoławczy nie mógł spowodować wzruszenia zaskarżonej decyzji Sądu Najwyższego. W sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Skoro zatem kwestionowane rozstrzygnięcie jest zasadne, a wniesione zażalenie tej oceny zmienić nie może, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Mając to wszystko na uwadze, orzeczono, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 57/21 2021-11-23Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na okolicznościach dotyczących stanu zdrowia psychicznego skazanego, które były już znane i ocenione w toku postępowania, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny?
- V KO 35/22 2022-05-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniach o stanie zdrowia psychicznego skazanego i kwestionowaniu opinii biegłych, może zostać uznany za oczywisty bezzasadny, gdy te okoliczności były już pr…
- IV KO 219/25 2026-02-02Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o chorobie psychicznej skazanego, może zostać przyjęty, jeśli dowody dotyczące tej choroby nie były znane sądowi orzekającemu w chwili wydania wyroku i…
- III KO 73/21 2021-10-07Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być oparty na twierdzeniach o odmiennej ocenie dowodów lub na okolicznościach nieprzewidzianych w katalogu przesłanek wznowieniowych określonych w Kodeksie postępowania…
- III KO 110/20 2021-06-09Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o nieprawidłowo ustalonej poczytalności skazanego w czasie popełnienia czynu, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 §…
Powołane przepisy
art. 31 § 1 KKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 541 § 1 KPKart. 541 § 2 KPK§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy