III KZ 35/14

PostanowienieIzba Karna2014-07-08

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji jest dopuszczalne, mimo że przepis szczególny (art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.) wyłącza możliwość zaskarżenia takiej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji jest niedopuszczalne z mocy przepisu szczególnego, jakim jest art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Nawet jeśli sąd błędnie procedował, wydając postanowienie zamiast zarządzenia, lub kierował się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność przepisów, to przepis szczególny wyłączający możliwość zaskarżenia ma pierwszeństwo.
Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, który został odrzucony przez Sąd Okręgowy z powodu niespełnienia warunków z art. 78 § 1 k.p.k. Na to postanowienie skazany złożył zażalenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając jego niedopuszczalność.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie skazanego bez rozpoznania z powodu jego niedopuszczalności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KZ 35/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie skazanego E. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2014 r. na skutek zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k. p o s t a n o w i ł zażalenie pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem nie uwzględniono wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji z uwagi na niespełnienie warunków z art. 78 § 1 k.p.k. Na to orzeczenie zażalenie złożył skazany, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę w zakresie ustalenia, że posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnieść się do sposobu procedowania w przedmiocie wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, złożonego na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. Z art. 81 § 1 k.p.k. wynika, że na tej podstawie wyznaczenie obrońcy z urzędu należy do kompetencji 2 prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.). Przyznanie temu organowi procesowemu uprawnienia do pozytywnego rozstrzygania tego rodzaju wniosku prowadzi do stwierdzenia, że także decyzja negatywna należy do jego kompetencji, skoro ustawa nie wymaga wydania postanowienia (arg. z art. 93 § 2 k.p.k.). Dlatego też błędne było procedowanie w zakresie skierowana wniosku skazanego na posiedzenie i rozpoznanie go przez sąd. W tej kwestii wymagane było wyłącznie wydanie zarządzenia. Niezależnie jednak od błędnej formy decyzji procesowej, upoważniony sędzia Sądu Okręgowego w G. wydał zarządzenie o przyjęciu zażalenia, choć z mocy przepisu szczególnego jest ono niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. środek odwoławczy nie przysługuje na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji. Nie jest przy tym jasne, bo nie wynika to ani z zarządzenia wydanego na posiedzeniu w dniu 25 listopada 2013 r. o pouczeniu skazanego o prawie wniesienia zażalenia, ani z zarządzenia z dnia 16 grudnia 2013 r. o przyjęciu zażalenia, czy w kwestii dopuszczalności zażalenia sędzia wydający te decyzje kierował się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., K 30/11 (OTK-A 2013/7/98), w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k. Gdyby nawet przyjąć, że tak było i upoważniony sędzia wydając wskazane zarządzenia uznał, że do czasu nowelizacji k.p.k. mają bezpośrednie zastosowanie przepisy Konstytucji RP (art. 78 i art. 176 ust. 1), to w rozpoznawanym układzie procesowym dopuszczalność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu została wyłączona przepisem szczególnym, tj. art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak powyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 430 § 1art. 518 KPKart. 78 § 1 KPKart. 81 § 1 KPKart. 93 § 2 KPKart. 528 § 1 pkt 2 KPKart. 78art. 176 ust. 1§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy