III KZ 35/21

Sygn. akt III KZ 35/21 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie z wniosku skazanej M. N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ka (…) po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 sierpnia 2021 r. zażalenia złożonego przez skazaną na zarządzenie Sędziego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (....) z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt II AKo (…) w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku skazanej M. N. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ka (...), którym utrzymano w mocy skazujący wyrok Sądu Rejonowego w H. z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II K (…). Powodem odmowy przyjęcia wniosku było to, że wniosek ten nie odpowiadał warunkom formalnym, albowiem nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Skazana M. N. mimo wezwania do uzupełnienia w terminie siedmiu dni braku formalnego pisma – wniosku, przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, nie uzupełniła tego braku w zakreślonym terminie. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skazana M. N. podnosi, iż z uwagi na brak środków finansowych nie jest w stanie ustanowić adwokata z wyboru. 2 Natomiast, cyt. ,,adwokaci z urzędu niechętnie pracują za pieniądze, które wypłaca sąd” ( cytat z zażalenia). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. Poza sporem jest, iż unormowanie zawarte art. 545 § 2 k.p.k. wymaga, aby wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, był sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. W toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…), uwzględniając wniosek skazanej M. N., ustanowiono jej obrońcę z urzędu celem ewentualnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Z., oznaczonej sygnaturą II Ka (…), lub opinii o braku podstaw do wznowienia postępowania w tej sprawie. Wyznaczony obrońca z urzędu, adwokat A. S., w dniu 7 czerwca 2021 r. przedstawiła umotywowaną opinię o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ka (…) (k. 12 - 18). W tej sytuacji, zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2021 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sadu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 2 k.p.k., wezwał skazaną M. N. do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie przez sporządzenie go i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego z wyboru, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku (por. k. 20). Skazana M. N. wezwanie do usunięcia braku formalnego otrzymała w dniu 15 czerwca 2021 r. ( por. k. 24). W zakreślonym jej terminie skazana M. N. nie uzupełniła braku formalnego swojego wniosku o wznowienie postępowania. W przedstawionych realiach uznać należy, że Sędzia II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…), wobec niewykonania zarządzenia o usunięciu braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, zasadnie zarządzeniem z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt II AKo (…), odmówił przyjęcia wniosku M. N. o wznowienie postępowania. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych pisma, o którym mowa w art. 120 k.p.k., jest terminem prekluzyjnym, nie może zostać skrócony, ani przedłużony (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt II KZ 12/06, LEX nr 182952, z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV KZ 13/06, R – OSNKW 2006, poz. 805, z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt III KZ 85/08, R – OSNKW 2008, poz. 1867, z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt IV KZ 59/16, Legalis). Konsekwencją nieuzupełnienia przez stronę w terminie braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania jest odmowa jego przyjęcia. Przypomnieć należy, iż ustanowienie obrońcy z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania, nie następuje po to aby sporządził on wniosek o wznowienie, gdyż skazany uważa, że w sprawie istnieją podstawy do wznowienia postępowania, lecz wyłącznie po to, aby rozważył, czy ze względu na rzeczywiście zaistniałe uchybienia postępowania zachodzą podstawy do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Polska procedura karna nie przewiduje również instytucji swoistego ,,przymuszenia” ustanowionego z urzędu adwokata lub radcy prawnego, do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, jak również instrumentu prawnego, który zobowiązywałby sąd do wyznaczania z urzędu kolejnego adwokata lub radcę prawnego, w sytuacji, gdy poprzednio ustanowiony z urzędu adwokat lub radca prawny, po przeanalizowaniu akt sprawy, nie znalazł podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Ustawa procesowa nie przewiduje również, aby sąd, który wyznaczył obrońcę z urzędu, dokonywał oceny zasadności stanowiska obrońcy w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Jedynie w sytuacji stwierdzenia rażącego naruszenia przez wyznaczonego z urzędu obrońcę obowiązków procesowych, należy ustanowić nowego obrońcę z urzędu, oraz zastosować instytucję sygnalizacji o której mowa w art. 20 k.p.k. Ustanowiony w niniejszej sprawie obrońca z urzędu adwokat A. S. sporządziła obszerną opinię o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W realiach sprawy nie można zasadnie wywodzić, iż adwokat A. S. wykonując zlecone jej w niniejszej sprawie czynności, uczyniła to z rażącym naruszeniem obowiązków, a tylko w takim, wyjątkowym wypadku, zachodziłaby konieczność ustanowienia kolejnego obrońcy z urzędu. Na marginesie zauważyć należy, że wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ka (…), był poddany kontroli Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 16 4 października 2019 r., sygn. akt III KK 449/19, oddalił kasację obrońcy skazanej M. N. złożoną od tego wyroku, uznając ją za oczywiście bezzasadną ( por. k. 529 akt SR w H. o sygnaturze II K (…)). Natomiast w dniu 3 lutego 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił, sporządzony przez adwokata J. M. – obrońcę wyznaczonego skazanej M. N. z urzędu, wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt II AKo 46/20). Kierują się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu.