III KZ 40/23

III KZ 40/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Bednarek SSN Anna Dziergawka w sprawie M. S. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 stycznia 2024 r., zażalenia skazanego M. S. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt III KO 19/23, o odmowie przyjęcia wniosku M. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa 220/17, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt III K 183/14 p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE W dniu 24 lutego 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek skazanego M. S., cyt. „o wznowienie postępowania III K 183/14 z urzędu i niezwłoczne usunięcie wszelkich skutków rozstrzygnięcia zapadłego w tej sprawie”. Z treści tego wniosku i jego uzasadnienia wynikało, że skazany M. S. domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa 220/17, zmieniającym skazujący go wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt III K 183/14, gdyż w jego ocenie po wydaniu orzeczenia ujawnił się nowy dowód - nagranie rozmowy m.in. z udziałem adw. R. K. - wskazujący na to, że współoskarżony P. K. i jego obrońca dopuścili się przestępstwa ukrywając dowody jego niewinności. Z treści wniosku wynikało również, że skazany M. III KZ 40/23 2 S. przedkładając nagranie chce wykazać okoliczność, że w dniu 15 maja 2013 r. zostało sporządzone przez P. K. oświadczenie o potrąceniu, którego skutkiem miało być wygaśnięcie roszczeń Spółdzielni, w związku z czym nie było podstaw zarówno do wszczęcia, jak i prowadzenia wobec niego postępowania karnego. Kopię ww. oświadczenia załączył do swego wniosku. Natomiast w dniu 4 lipca 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kopia zawiadomienia złożonego przez M. S. o „uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez E. P. Z. i jej męża M. Z. sprawujących urząd prokuratora w Prokuraturze Rejonowej K. i ukrywania dowodów niewinności w postępowaniu III K 183/14 (...) oraz nakłaniania do składania zeznań określonej treści w postępowaniu PR 4 Ds […](...)”. W piśmie tym M. S. też wnosi o wznowienie postępowania w sprawie III K 183/14. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt III KO 19/23, o odmówił przyjęcia wniosku M. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa 220/17, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt III K 183/14, z powodu oczywistej bezzasadności. Na to postanowienie Sądu Najwyższego zażalenie złożył skazany M. S. Zarzucił w nim naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego treść, poprzez bezzasadne przyjęcie, że oświadczenie o potrąceniu dołączone do przedmiotowego wniosku było rozpoznawane we wcześniejszym postępowaniu wznowieniowym, co zgodnie z brzemieniem art. 545 § 3 k.p.k. przesądza o jego bezzasadności, a tym samym przyjęcie że podstawą wznowienia postępowania nie może być ten sam dowód z oświadczenia o potrąceniu, podczas gdy nowe fakty mogą wynikać z dowodów dotychczas przeprowadzonych. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie skazanego M. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt III K 183/14, uznał m.in. M. S. za winnego popełnienia przestępstwa z art, 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 294 § 1 k.k. i art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz 250 stawek dziennych grzywny, przyjmując, że jedna stawka wynosi 20 złotych, a na podstawie art. 69 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2015 r. poz. 396) i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 4 lat próby, zaś na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. S. oraz drugiego z oskarżonych (P. K.) obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę solidarnie na rzecz Spółdzielni Rzemieślniczej „W.” w K. w likwidacji kwoty 400.000 zł. Po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych i oskarżyciela publicznego złożonych od tego wyroku, Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa III KZ 40/23 3 220/17, zmienił zaskarżone orzeczenie wobec M. S. i drugiego z oskarżonych przyjmując, iż przypisany im czyn polegał na tym, że w dniu 4 kwietnia 2013 r. w K., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili R. S., K. G. i T. K., jako likwidatorów Spółdzielni Rzemieślniczej „W.” z siedzibą w K. „w likwidacji”, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tej Spółdzielni w postaci udziału wynoszącego 49723/1000000 części we własności nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr: […], […]1, […]2, […]3 i […]4, położonej w K. przy ul. […], o łącznym obszarze 0,3410 ha, objętej księgą wieczystą K. o wartości 400.000 zł, co stanowi mienie znacznej wartości, po uprzednim wprowadzeniu ich w błąd co do zamiaru zapłaty za ten udział w terminie zakreślonym w umowie jego sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A […] w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem J. F. Ponadto Sąd uchylił rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej wobec m.in. M. S. kary pozbawienia wolności. Za podstawę pozostałych, zawartych w tym wyroku, rozstrzygnięć opartych na przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks kamy, przyjął brzmienie tych przepisów na dzień 30 czerwca 2015 r., jednocześnie uzupełniając każdą z tych podstaw, w której nie powołano tego przepisu, o przepis art. 4 § 1 k.k. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV KK 416/19, oddalił kasację obrońcy skazanego M. S., wniesioną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy rozstrzygał już trzykrotnie w kwestii wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa 220/17, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt III K 183/14. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt IV KO 93/19, odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. Z kolei postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt IV KO 9/20, wniosek o wznowienie postępowania oddalono. Również postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt III KO 78/22, wniosek o wznowienie postępowania oddalono. Wbrew argumentacji skazanego M. S. z jego zażalenia trafnie Sąd Najwyższy przyjął w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt III KO 19/23, iż osobisty wniosek skazanego o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, co musiało skutkować odmową jego przyjęcia po myśli art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie jest rozumiana na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego jako taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa, a sam wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5, z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt I KO 107/22, LEX nr 3554419). Po pierwsze bezspornym jest, że aby możliwe było wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę popełnienia przestępstwa w związku z jego prowadzeniem (propter falsa), zgodnie z dyspozycją art. 541 § 1 k.p.k. czyn taki musi być „ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym”. Skoro zatem do chwili obecnej takie orzeczenie nie zapadło, to słusznie stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu, iż wniosek należało uznać co najmniej za przedwczesny. Zauważyć należy, że III KZ 40/23 4 skazany dopiero w dniu 18 maja 2023 r. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa 220/17. Stąd też to po jego rozpoznaniu i ewentualnym ustaleniu osób odpowiedzialnych za popełnienie takich przestępstw wyrokiem skazującym, względnie zapadnięcia orzeczenia stwierdzającego niemożność jego wydania z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k., skazany winien ponowić swój wniosek o wznowienie postępowania. Po drugie, w zakresie próby wykazania nagraniem, iż w dniu 15 maja 2013 r. zostało sporządzone przez P. K. oświadczenie o potrąceniu, którego skutkiem miało być wygaśnięcie roszczeń spółdzielni, to zauważyć należy, że kwestia tego oświadczenia i jego wpływu na zasadność skazania M. S. była już przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt IV KO 9/20. Sąd Najwyższy rozpoznając merytorycznie wniosek obrońcy skazanego M. S. stwierdził wówczas, że „(...) nawet gdyby do potrącenia doszło skutecznie w dacie 15 maja 2013 r., to ta okoliczność nie miałaby jakiegokolwiek znaczenia w kontekście przypisanego skazanemu przestępstwa” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt IV KO 9/20). Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu słusznie zatem ustalił, iż skazany M. S. w osobistym wniosku w istocie odwołuje się do okoliczności, które były już rozpoznawane we wcześniejszym postępowaniu wznowieniowym. Nowe fakty lub dowody, jako podstawa wznowienia postępowania karnego, podlegają ocenie w powiązaniu z dowodami ujawnionymi uprzednio w sprawie i stanowiącymi podstawę zapadłego wyroku. Zatem muszą to być nowe fakty lub dowody wiarygodnie podważające prawidłowość dokonanych, istotnych okoliczności faktycznych, które wskazują, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II KO 18/07, Legalis, z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt V KO 68/11, Legalis, z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II KO 3/17, Legalis). Kierując się przedstawionym motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu. [ał]