III KZ 42/25

III KZ 42/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Paweł Wiliński Protokolant Kamila Ożarowska w sprawie P.P. oskarżonego o przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2025 r. osobistego zażalenia oskarżonego P.P. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2025 r., w sprawie o sygn. akt III KK 375/25, w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji obrońcy P.P. oskarżonego o czyn z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., wyrokiem z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt III KK 375/25, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 5 listopada 2024 r., w sprawie II Ka 271/24, utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 29 kwietnia 2024 r., w III KZ 42/25 2 sprawie II K 697/23 - i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Postanowieniem z dnia 3 września 2025 r. Sąd Najwyższy zastosował na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 2 k.p.k. wobec P.P. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 3 grudnia 2025 r. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca oskarżonego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 30 września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi. Następnie wpłynęło osobiste zażalenie oskarżonego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2025 r. o zastosowaniu wobec P.P. tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Oskarżony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych mający polegać na bezpodstawnym przyjęciu, że dopuścił się zarzucanego przestępstwa. Podniósł nadto, że niesłusznie Sąd stwierdził, że oskarżony działał w warunkach recydywy. W konkluzji wniósł o uchylenie zastosowanego wobec niego tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie oskarżonego nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu wykazano prawidłowo istnienie przesłanki z art. 249 § 1 k.p.k., która w ogóle umożliwia stosowanie środków zapobiegawczych – przepis ten stanowi bowiem, że środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, iż oskarżony popełnił zarzucone mu przestępstwo. Stosując wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania (art. 538 § 2 zd. pierwsze k.p.k.), wobec ustania, z chwilą wydania wyroku kasatoryjnego, wykonania orzeczonej kary (art. 538 § 1 k.p.k.), Sąd kasacyjny uznał, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, wykazanych prawidłowo w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Jak podkreślił Sąd stosujący tymczasowe aresztowanie, przesłanka z art. 249 § 1 k.p.k. wymaga „jedynie ustalenia dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, nie zaś pewność co do tego stanu III KZ 42/25 3 rzeczy. Pewność tę znamionuje dopiero prawomocne orzeczenie sądu, rozstrzygające kwestię odpowiedzialności karnej osoby, której przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa”. Trafnie też wykazał Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, że wysokość grożącej oskarżonemu kary uzasadniała konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania przez zastosowanie tego najsurowszego środka zapobiegawczego (art. 258 § 2 k.p.k.). Przypomnieć należy, że podstawy stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego. Przepis ten stwierdza, że jeśli oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może być uzasadniona grożącą oskarżonemu surową karą (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., I KZP 18/11, OSNKW 2012, z. 1, poz. 1; postanowienia SN: z dnia 11 lutego 2025 r., III KZ 4/25, Lex nr 3827425; z dnia 30 grudnia 2024 r., II KZ 65/24, LEX nr 3827903; z dnia 11 lipca 2023 r., II KZ 46/23, LEX nr 3588003). Przepis art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania co do istnienia obawy, że oskarżony będzie - z uwagi na grożącą mu karę - bezprawnie utrudniał postępowanie, a tym samym nie ma w tym wypadku, tak jak to ma miejsce w sytuacjach określonych w art. 258 § 1 k.p.k., konieczności wykazywania, iż zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego. Innymi słowy, nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, czy oskarżony podejmował już w przeszłości konkretne działania w tym kierunku. Wysokość nieprawomocnie orzeczonej wobec oskarżonego przez Sąd I instancji kary pozbawienia wolności, przy uwzględnieniu charakteru sprawy i rodzaju ciążącego na oskarżonym zarzutu, w pełni uprawniały do zastosowania wobec niego najsurowszego z przewidzianych prawem środków zapobiegawczych. W zaskarżonym postanowieniu Sąd zaakcentował, że omawiana przesłanka nie ma w przypadku oskarżonego „wymiaru abstrakcyjnego”, skoro wymierzono mu nieprawomocnie karę 5 lat III KZ 42/25 4 pozbawienia wolności, a pozostaje pod zarzutem popełnienia zarzucanego przestępstwa w warunkach recydywy. W kontekście zarzutu podniesionego przez oskarżonego w zażaleniu, a związanego z zarzucanym działaniem w tych warunkach, należy wskazać, że przesłanki tzw. recydywy podstawowej określa przepis art. 64 § 1 k.k. Sąd I instancji uznał za słuszne przyjęcie działania oskarżonego w tych warunkach, a trafność tej decyzji z pewnością zostanie poddana kontroli przez Sąd odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu wniesionej apelacji. Nie miejsce natomiast w niniejszym postępowaniu zażaleniowym na ostateczne rozstrzyganie tej kwestii. W konsekwencji więc, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 249 § 1 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych wskazanych w art. 259 § 1 i 2 k.p.k., przepis art. 258 § 2 k.p.k. może stanowić samoistną podstawę zastosowania tymczasowego aresztowania. Dlatego analizując treść zarzutów zażalenia jednoznacznie stwierdzić należy, że nie podważyły one w żadnym stopniu toku rozumowania Sądu Najwyższego stosującego tymczasowe aresztowanie. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym przedmiotowe zażalenie podziela także przekonanie Sądu I instancji, że zastosowanie na obecnym etapie postępowania środków zapobiegawczych o wolnościowym charakterze nie byłoby wystarczające, by w pełni zabezpieczyć prawidłowy tok prowadzonego po raz kolejny postępowania odwoławczego. Nie dostrzega również szczególnych względów i okoliczności z art. 259 § 1 k.p.k., które nakazywałyby odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania. Mając powyższe fakty na uwadze, nie uwzględniono zażalenia oskarżonego. Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Stępka Paweł Wiliński [WB] [a.ł]