III KZ 5/22

Sygn. akt III KZ 5/22 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2022 r., na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 534 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 3 k.p.k., w sprawie W. M. zażalenia skazanego na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 listopada 2021 r., odmawiające przyjęcia osobistego wniosku skazanego W. M. o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt IX Ka […], na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 422 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE W dniu 8 listopada 2021 r. skazany W. M. złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt IX Ka […]. Na mocy zarządzenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 listopada 2021 r., odmówiono przyjęcia wniosku skazanego, jako złożonego po terminie. Stwierdzono, że termin na wniesienie wniosku upłynął w dniu 4 listopada 2021 r., bowiem powinien być liczony od dnia ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 28 października 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zażalenie skazanego W. M. nie zasługiwało na uwzględnienie. Należało się zgodzić w całości z argumentacją Prezesa Sądu Okręgowego w K., w której wykazywał, na jakiej podstawie uznano wniosek skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia w/w wyroku Sądu Okręgowego za niezasługujący na uwzględnienie. Jak wynika z treści środka odwoławczego, skarżący podstawy do złożenia zażalenia upatruje w tym, że nie został doprowadzony w dniu 28 października 2021 r. na termin rozprawy, na którym doszło do ogłoszenia wyroku. Skazany podniósł, że z tego powodu Sąd odwoławczy przysłał mu odpis wyroku, który otrzymał w dniu 5 listopada 2021 r. wraz z odrębnym pouczeniem sporządzonym przez sekretarza sądowego informującym, że od daty odbioru ma 7 dni na złożenie wniosku o uzasadnienie tegoż orzeczenia. Jego zdaniem nie jest możliwe, by przekroczył podany w pouczeniu termin, skoro złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. przed upływem tego terminu. Należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 457 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 422 § 1 k.p.k., jeżeli sąd odwoławczy zmienia lub utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, sąd sporządza uzasadnienie wyroku na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Zgodnie z art. 422 § 2a k.p.k., jedynie dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i – pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok – nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin wymieniony w § 1 biegnie od daty doręczenia mu wyroku, a nie daty ogłoszenia. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego i jego doręczenie stronie jest terminem zawitym, co oznacza, że dokonanie czynności procesowej po jego upływie nie wywołuje skutków prawnych. Z akt sprawy wynika, że skazany został doprowadzony na rozprawę apelacyjną w dniu 21 października 2021 r. z Zakładu Karnego w P. (k. 955). Sąd drugiej instancji po przeprowadzeniu postępowania apelacyjnego odroczył na podstawie art. 411 § 1 k.p.k. wydanie wyroku na dzień 28 października 2021 r., o czym oskarżony wówczas został poinformowany. Jest faktem, że nie został doprowadzony na ten termin, na którym został wydany wyrok Sądu odwoławczego, 3 lecz Sąd takiego obowiązku wówczas nie miał (k. 959). W aktach sprawy znajduje się także potwierdzenie doręczenia odpisu w/w wyroku skazanemu, które zawiera pouczenie, że w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku (a nie doręczenia, jak utrzymuje skazany) może złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (k. 962). Na karcie 976 znajduje się pokwitowanie obioru odpisu wyroku przez skazanego W. M. w dniu 3 listopada 2021 r. Tego samego dnia wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożył obrońca skazanego – adw. D. W. (k. 977). Natomiast sam skazany złożył w administracji Zakładu Karnego w P. osobisty wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w dniu 8 listopada 2021 r. (k. 981-982). W niniejszym przypadku skazany otrzymał więc odpis wyroku wraz z pouczeniem, że 7-dniowy termin należy liczyć od dnia ogłoszenia wyroku, a nie jego doręczenia. Błędnie odczytał to pouczenie przyjmując, że chodzi o liczenie terminu 7-dniowego na złożenie wniosku od dnia doręczenia odpisu wyroku, a nie – jak brzmi treść pouczenia – od dnia jego ogłoszenia. Co więcej, nie mógł znaleźć zastosowania art. 422 § 2a k.p.k., skoro skazany miał obrońcę z wyboru, który skutecznie złożył wiosek o uzasadnienie. W tej sprawie istotne jest bowiem to, że skuteczny wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. złożył obrońca skazanego. Decydujące dla oceny prawnej okazała się przyjmowana interpretacja art. 422 § 2a k.p.k. Z utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego wynika, że nieobecność oskarżonego na ogłoszeniu wyroku nie rodzi po stronie sądu obowiązku doręczenia mu czy to orzeczenia, czy też odrębnego pouczenia o treści art. 100 § 3 k.p.k. w zw. z art. 422 § 1 k.p.k. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 2020 r., III KZ 63/20, LEX nr 3146818; z dnia 12 maja 2020 r., III KZ 14/20, LEX nr 3169197). Inną kwestią jest to, że doręczenie odpisu wyroku w istocie mogło wprowadzać w błąd co do sposobu liczenia początku terminu siedmiodniowego. Mając te okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy uznał, iż zażalenie nie jest zasadne i orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego zarządzenia.