III KZ 57/22
PostanowienieIzba Karna2023-01-10
Skład orzekający: Adam Roch, Paweł Kołodziejski, Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazany, który deklaruje posiadanie środków finansowych na pokrycie kosztów obrony, może domagać się wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdzono, że skazany, który deklaruje posiadanie środków na pokrycie kosztów obrony, nie może domagać się wyznaczenia obrońcy z urzędu. Jego pismo, traktowane jako wniosek o wznowienie, było oczywiście bezzasadne, ponieważ nie spełniało wymogów formalnych, a jego intencją było uzyskanie pomocy prawnej do sporządzenia wniosku, a nie jego samodzielne złożenie.Stan faktyczny
Skazany J. K. dwukrotnie zwrócił się do Sądu Apelacyjnego o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego z wyboru, którego sam opłaci, do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, traktując jego pismo jako wniosek o wznowienie, odmówił jego przyjęcia z powodu oczywistej bezzasadności. Skazany złożył zażalenie, wskazując, że jego intencją nie było osobiste złożenie wniosku, lecz uzyskanie pomocy fachowca. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KZ 57/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Kołodziejski SSN Igor Zgoliński w sprawie J. K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 10 stycznia 2023 roku, zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2022 roku, sygn. akt III KO 99/22, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie wobec jego oczywistej bezzasadności p o s t a n o w i ł: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 sierpnia 2022 roku, skierowanym do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, skazany J. K. wystąpił o wyznaczenie mu przez sąd adwokata lub radcy prawnego do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W treści pisma wskazał, iż nie ma zaufania do adwokata z urzędu, stąd wnosi o wyznaczenie przez sąd adwokata z wyboru, którego osobiście opłaci. We wniosku skazany podał jednocześnie zasadnicze elementy, które jego zdaniem winny się znaleźć w sporządzonym wniosku o wznowienie (k. 4 akt SN, sygn. III KO 99/22). W kolejnym piśmie, datowanym na dzień 17 sierpnia 2022 roku, skazany zwrócił się ponownie do sądu apelacyjnego o wyznaczenie obrońcy z tożsamą argumentacją jak w piśmie z dnia 4 sierpnia 2022 roku wprost wskazując, że nie domaga się
2 wyznaczenia mu „adwokata z urzędu” ale o „wyznaczenie adwokata płatnego”, którego koszty sam poniesie (k. 14 akt SN k. 4 akt SN, sygn. III KO 99/22). O właściwym trybie postępowania co do ustanowienia obrońcy z wyboru J. K. został poinformowany pismem upoważnionego sędziego Sądu Apelacyjnego w Szczecinie (k. 16 akt SN k. 4 akt SN, sygn. III KO 99/22). Postanowieniem z dnia 12 października 2022 roku, w sprawie III KO 99/22, Sąd Najwyższy, traktując pismo skazanego jako wniosek o wznowienie, odmówił jego przyjęcia wobec stwierdzonej oczywistej bezzasadności (k. 22-23 akt SN k. 4 akt SN, sygn. III KO 99/22). Odnosząc się do powyższego skazany w piśmie zatytułowanym „wyjaśnienia” (k. 2 akt SN, sygn. III KZ 57/22) wskazał, że swoje pismo kierował do sądu chcąc, aby przyznano mu obrońcę, który będzie należycie dbał o jego sprawę, przy czym wskazał zasadniczą argumentację, z której winien skorzystać podmiot fachowy wnoszący wniosek. Podkreślił, że jego intencją nie było osobiste złożenie wniosku o wznowienie. Pismo to zostało uznane za zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2022 roku. Do akt postępowania dołączono także kolejne pisma J. K. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniesienie zażalenia zainicjowało kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia, która skutkowała nieuwzględnieniem środka odwoławczego i utrzymaniem zaskarżonego postanowienia w mocy. Trafnie Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu dostrzegł, że pismo skazanego J. K. swoim zakresem obejmuje dwa elementy – „wskazanie obrońcy”, który podejmie działania na jego rzecz oraz ogólne argumenty mające świadczyć o zasadności wniosku o wznowienie. Sąd Najwyższy słusznie w uzasadnienia swojego orzeczenia wskazał, że nie było podstaw do rozpoznawania wniosku o wskazanie obrońcy, gdyż procedura wyznaczania obrońcy z urzędu takiej możliwości nie przewiduje. Jego wniosek „o wyznaczenie jakiegoś prawnika do sporządzenia wniosku o wznowienie” spośród „znajomych adwokatów” określonego sędziego (k. 4v akt SN) nie mógł doprowadzić do wyznaczenia obrońcy z urzędu, gdyż skazany w istocie wniosku takiego nie złożył. Zaznaczyć przy tym należy, iż nawet gdyby rozpoznawać pismo J. K. jako
3 wniosek, o którym mowa w art. 78 § 1 i 1a k.p.k. w zw. z art. 545 § 2 k.p.k. i tak nie byłoby podstaw do jego uwzględnienia. Badając bowiem przesłanki mogące wskazywać na wyznaczenie skazanemu obrońcy ustalić należy przede wszystkim stan majątkowy zainteresowanego – a w niniejszej sprawie deklaruje on, że środki finansowe na pokrycie wynagrodzenia adwokackiego posiada i niezbędne koszty zamierza pokryć. Nie było więc żadnych podstaw do wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu. Analizując natomiast pismo J. K., które zainicjowało postępowanie przed Sądem Najwyższym, w kontekście art. 545 § 3 k.p.k., sąd ten trafnie ustalił oczywistą bezzasadność wniosku. Argumentacja skazanego zawarta w piśmie uznanym za środek odwoławczy nie może w żadnej mierze oceny tej zmienić. Ewentualne zaistnienia przestępstwa „oszustwa”, o którym wspomina J. K., musi być zgodnie z art. 541 k.p.k. ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, a dane co do tego wyroku winny być wskazane przez osobę ubiegającą się o wznowienie postępowania. Li tylko powtarzanie przez skazanego w złożonym zażaleniu postulatu wskazania mu odpowiedniego obrońcy do sporządzenia wniosku o wznowienie nie dawało podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż Sąd Najwyższy nie dopuścił się żadnego uchybienia, które mogłoby wyczerpywać którąś z przesłanek zawartych w art. 439 § 1 k.p.k. lub stanowić obrazę któregokolwiek z przepisów, o których mowa w art. 438 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 27/20 2020-09-23Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego przez skazanego osobiście, jest uzasadnione, jeśli skazany nie uzupełnił braków formalnych mimo wezwania sądu?
- V KZ 58/13 2013-08-13Czy odmowa przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego przez skazanego niebędącego adwokatem lub radcą prawnym, jest zasadna, jeśli skazany nie uzupełnił tego braku formalnego pomimo wyznaczenia obrońcy z…
- V KO 93/24 2024-11-21Czy skazanemu, który nie posiada środków finansowych na ustanowienie obrońcy z wyboru, należy wyznaczyć obrońcę z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, jeśli istnieją przesłanki do jego zł…
- V KO 105/24 2024-10-24Czy skazanemu, który wnosi o wznowienie postępowania karnego i nie jest w stanie ponieść kosztów obrony, należy ustanowić obrońcę z urzędu?
- I KO 64/22 2022-09-07Czy skazanemu, który nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, należy wyznaczyć obrońcę z urzędu w postępowaniu wznowieniowym?
Powołane przepisy
art. 78 § 1art. 545 § 2 KPKart. 545 § 3 KPKart. 541 KPKart. 439 § 1 KPKart. 438 KPK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy