III KZ 68/17

Sygn. akt III KZ 68/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie skazanego T. K. w przedmiocie wznowienia postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2018 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt II AKo (...), odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Wobec T. K. Sąd Rejonowy w G. wydał wyroki łączne w sprawach o sygn. akt II K …/06 oraz II K …/08. W lipcu 2017 r. skazany przesłał do Sądu Okręgowego w G. sporządzone przez siebie pismo („wniosek”), w którym powołując się m.in. na art. 439 § 1 pkt 7, 8 i 9 k.p.k. zwrócił się o „przeprowadzenie z urzędu postępowania o stwierdzenie rażącej obrazy prawa materialnoprawnego” zaistniałej w wyroku łącznym wydanym w sprawie o sygn. akt II K …/08, wznowienie postępowania w tej sprawie oraz umorzenie na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowania w zakresie połączenia wyroków wymienionych w pkt II wyroku łącznego. Według skazanego, wyroki te były objęte wyrokiem łącznym wydanym w sprawie II K …/06, nadto ponownie orzekając w przedmiocie ich połączenia Sąd Rejonowy w G. pogorszył jego sytuację, orzekając surowszą karę łączną. Skazany wystąpił również o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. 2 Wspomniane pismo zostało przekazane Sądowi Apelacyjnemu w (…), który, po zbadaniu sytuacji materialnej skazanego, postanowieniem z dnia 6 września 2017 r. nie uwzględnił jego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Następnie wezwano skazanego do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania przez sporządzenie go i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Wezwanie to skazany odebrał w dniu 24 października 2017 r., jednak sygnalizowanego braku nie uzupełnił. Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt II AKo (...), Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. odmówiła przyjęcia „wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez T. K. s. M.”, wskazując, że pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego tego pisma poprzez sporządzenie go i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego, nie uzupełnił on braku w zakreślonym terminie. Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył T. K. Z treści zażalenia wynika, że skazany uważa, iż zarządzenie zostało wydane „w przedmiocie nie uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania” oraz że w myśl art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie w jego sprawie powinno zostać wznowione z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie należało uchylić, bowiem w istocie nie dotyczyło wniosku o wznowienie postępowania, było natomiast decyzją finalizującą nieprawidłowe procedowanie podjęte w Sądzie Apelacyjnym w przedmiotowej sprawie. W ramach tego procedowania zbędnie podjęto decyzję w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu, wzywano skazanego do uzupełnienia braku formalnego „wniosku” i wreszcie wydano zaskarżone zarządzenie. Wadliwość procedowania wynikała z błędnego potraktowania pisma T. K. jako wniosku o wznowienie postępowania, chociaż sygnalizował on konieczność wznowienia postępowania z powodu uchybienia określonego w art. 439 § 1 k.p.k. W takim wypadku wznowienie postępowania może nastąpić tylko z urzędu, zatem strona nie ma możliwości wniesienia z tego powodu własnego wniosku o wznowienie postępowania. Może ona natomiast, na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować 3 sądowi istnienie tego rodzaju uchybienia (zob. szereg orzeczeń w tym względzie Sądu Najwyższego, np. postanowienie z dnia 30 stycznia 2014 r., II KO 91/13, LEX nr 1427400; postanowienie z dnia 14 grudnia 2016 r., III KO 66/16, LEX nr 2166384). Okoliczność, że skazany ubiega się o wznowienie postępowania z urzędu i oczekuje na stanowisko właściwego sądu w tej kwestii, wynikała zarówno z jego pisma, które wpłynęło 11 lipca 2017 r. do Sądu Okręgowego w G. (k. 5-9 akt sprawy II AKo (...)), jak też z zażalenia, w którym powołał odpowiedni przepis ustawy procesowej. Fakt, że mimo to wystąpił o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania można tłumaczyć nieznajomością prawa, jednak ta okoliczność nie powinna skłonić do podejmowania w Sądzie wymienionych wyżej czynności, prowadzących do wydania zaskarżonego zarządzenia. Obowiązkiem Sądu Apelacyjnego w (…) pozostaje potraktowanie wystąpienia T. K. jako wniosku, o którym mowa w art. 9 § 2 k.p.k. i wypowiedzenie się w stosownej formie, czy zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w wymienionej przez skazanego sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. r.g.