IV K 75/55
WyrokIzba Karna1955-08-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok Sądu Wojewódzkiego, jeśli rozprawa została przerwana na okres dłuższy niż 42 dni i nie została przeprowadzona od początku, a dowody zostały oparte na materiałach z akt sprawy bez ponownego przesłuchania świadków?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że naruszone zostały fundamentalne zasady procesowe, takie jak zasada ustności i bezpośredniości procesu. Przerwa w rozprawie przekraczająca 42 dni wymagała jej ponownego rozpoczęcia od początku, a oparcie wyroku wyłącznie na materiałach z akt sprawy, bez ponownego przesłuchania świadków i przeprowadzenia dowodów bezpośrednio przed sądem, stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego.Stan faktyczny
Oskarżony Ignacy I., dyrektor Oddziału obrotu artykułami ogrodniczymi PSS, został skazany za przyjęcie łapówek w związku z zatrudnieniem i rezygnacją z lokalu, a także za wystawienie poświadczenia nieprawdy. Sąd Wojewódzki w Krakowie wymierzył mu karę łączną 1 roku i 6 miesięcy więzienia. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając m.in. obrazę przepisów procesowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ignacego I., osk. z art. 290 § 1 i 287 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dn. 31 grudnia 1954 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 31 grudnia 1954 r. oskarżony Ignacy I. uznany został za winnego tego, iż jako dyrektor Oddziału obrotu artykułami ogrodniczymi PSS przyjął od Danuty D. kwotę 500 zł w związku z przyjęciem do pracy Danuty K., a następnie przyjął od Elżbiety D. kwotę 3.000 zł w związku z rezygnacją z zajmowanego przez PSS lokalu, z którą wystąpił do Wydziału Kwaterunkowego Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie, czym dopuścił się przestępstwa z art. 290 § 1 k.k. Ponadto, tenże oskarżony Ignacy I. uznany został za winnego tego, iż wystawił zaświadczenie dla Zofii S. stwierdzające zatrudnienie jej w PSS, mimo iż w tej instytucji nie pracowała, czym dopuścił się przestępstwa z art. 287 § 1 k.k.Za każdy z tych czynów oskarżony Ignacy I. został skazany po jednym roku więzienia, a jako karę łączną za wszystkie czyny sąd wymierzył mu karę jednego roku i sześciu miesięcy więzienia.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony, zarzucając, między innymi, obrazę art. 8 i 320 k.p.k. przez pominięcie wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków dyskwalifikujących zeznania głównego świadka oskarżenia Elżbiety D. oraz oparcie wyroku na tych nie zasługujących na wiarę niekorzystnych dla oskarżonego zeznaniach świadka Elżbiety D.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Art. 308 § 2 k.p.k. stanowi, że przerwa w rozprawie może trwać najwyżej 42 dni. Po upływie tego terminu rozprawę należy prowadzić od początku (art. 310 § 2 k.p.k.).W sprawie niniejszej rozprawa została przerwana w dniu 12.X.1954 r. i wyznaczona na dzień 30.XII.1954 r. Chociaż rozprawa w myśl wyrażonych powyżej zasad powinna być prowadzona od początku, Sąd zaniechał, wbrew art. 293 k.p.k., odczytania aktu oskarżenia, a następnie po oświadczeniu oskarżonego, iż podtrzymuje swoje wyjaśnienia złożone na poprzedniej rozprawie, uznał za odczytane zeznania świadków złożone na rozprawie w dniu 12.X.1954 r., a nadto uznał za odczytane lub też odczytał zeznania świadka Z. i oskarżonej D. z akt Sądu Wojewódzkiego w Krakowie Nr 17/54 oraz szereg innych kart z tychże akt i akta sprawy mniejszej.Art. 299 § 5 k.p.k. zezwala na odczytanie na rozprawie sądowej za zgodą stron wszelkich protokołów przesłuchania świadków i innych osób wymienionych w tym przepisie, jednak przepis ten nie może być interpretowany w ten sposób, że za zgodą stron wolno jest sądowi, przekreślając zasadę ustności i bezpośredniości procesu, oprzeć wyrok jedynie i wyłącznie na materiałach zawartych w aktach sprawy bez przesłuchiwania świadków i przeprowadzania w sposób właściwy dowodów bezpośrednio przed sądem.Naruszenie wskazanych wyżej zasad procesowych, jako stanowiących gwarancję prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, pociągnęło za sobą uchylenie wyroku bez potrzeby rozpatrywania zarzutów skargi rewizyjnej.
Powiązane orzeczenia
- V KR 84/77 1977-07-27Czy naruszenie zasady bezpośredniości postępowania sądowego, wynikające z nadmiernie długich przerw między posiedzeniami sądu, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku?
- V KS 15/23 2023-07-19Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na zarzucie naruszenia reguł rzetelności procesu karnego i zasady bezpośredniości, co skutkowało koniec…
- V KR 215/76 1977-01-07Czy naruszenie zasady ciągłości i szybkości postępowania karnego, poprzez nadmierne i nieuzasadnione przerwy w rozprawie głównej, a także nierzetelne rozważenie materiału dowodowego, stanowi podstawę do uchylenia wyroku…
- V KRN 17/84 1984-05-23Czy naruszenie zasady bezpośredniości i ciągłości rozprawy, a także niewłaściwa ocena dowodów i brak wnikliwej analizy opinii biegłych, mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sp…
- II KR 79/87 1987-04-29Czy naruszenie zasady ciągłości rozprawy głównej poprzez wielokrotne przerwy, odroczenia i zawieszenie postępowania, a także wady protokołów przesłuchań świadków, uzasadniają uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do pono…
Powołane przepisy
art. 290 § 1art. 375art. 290 § 1 KKart. 287 § 1 KKart. 8Art. 308 § 2 KPKart. 310 § 2 KPKart. 293 KPKArt. 299 § 5 KPK§ 1§ 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.