IV K 8/60
WyrokIzba Karna1960-03-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien uwzględnić upływ czasu od popełnienia przestępstwa oraz nienaganną przeszłość oskarżonych przy wymiarze kary, a także czy powinien zastosować łagodniejsze prawo obce (czechosłowackie) w sytuacji, gdy przestępstwo popełniono za granicą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choć upływ czasu od popełnienia przestępstwa i nienaganne zachowanie oskarżonych po jego popełnieniu powinny być brane pod uwagę przy wymiarze kary zgodnie z art. 54 k.k., to jednak okoliczności łagodzące zostały już należycie uwzględnione w zaskarżonym wyroku. W odniesieniu do zastosowania prawa obcego, Sąd Najwyższy potwierdził, że art. 6 § 2 k.k. daje sądowi jedynie możliwość, a nie obowiązek, uwzględnienia łagodniejszego prawa obcego, i w okolicznościach tej sprawy (charakter czynu, upływ czasu, wiek oskarżonego) nie uznał za wskazane skorzystanie z tej możliwości.Stan faktyczny
Oskarżeni Józef P. i Jan P. zostali skazani przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu za zbrodnię zabójstwa Heleny G., popełnioną na terenie Czechosłowacji. Po zastosowaniu ustawy o amnestii z 1947 r., kary zostały złagodzone. Obaj oskarżeni wnieśli rewizje. Józef P. zarzucił surowość kary, a Jan P. dodatkowo podniósł kwestię nieletniości w chwili popełnienia czynu, nienagannej przeszłości oraz możliwość zastosowania łagodniejszego prawa czechosłowackiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizje oskarżonych za niezasadne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa P. i Jana P. oskarżonych z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 20 października 1959 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 października 1959 r. uznał oskarżonego Józefa P. i Jana P. na winnych tego, że na terenie Czechosłowacji w miejscowości Nizna Pisana, w zamiarze pozbawienia życia Heleny G. działając wspólnie i we wzajemnym porozumieniu, zarzucili jej na szyję i zacisnęli pętlę z grubego sznura, a następnie powiesili ją na pobliskim drzewie, na skutek czego Helena G. poniosła śmierć, i za tę zbrodnię skazał Józefa P. na 12 lat więzienia wraz z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 10 lat, oraz Jana P. na 7 lat więzienia wraz z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat; równocześnie na podstawie art. 6 § 1 pkt 3 ustawy o amnestii z 1947 r., wymierzone obu oskarżonym kary pozbawienia wolności zostały złagodzone o 1/3 tj. oskarżonemu Józefowi P. do 8 i Janowi P. do 4 lat i 8 miesięcy więzienia.Od tego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Józefa P. zarzuca surowość kary, wynikającą z niedostatecznego uwzględnienia, że od chwili popełnienia przestępstwa upłynął znaczny okres czasu, i wnosi o jej złagodzenie.Rewizja oskarżonego Jana P. zarzuca obrazę art. 6 § 2, 76 i 77 k.k., polegającej na:1.nierozważeniu faktu, że oskarżony w dniu popełnienia przestępstwa, w myśl ustawodawstwa słowackiego (czechosłowackiego) był nieletnim.2.nierozważeniu nienagannej przeszłości na przestrzeni lat 1944-1959 tegoż oskarżonego. Rewizja zarzuca, iż sąd nie skorzystał z możności zastosowania ustawodawstwa czechosłowackiego jako łagodniejszego, a w związku z tym nie zastosował przepisów art. 76 i 77 k.k. i nie umorzył postępowania karnego na mocy art. 6 § 1 pkt 1 ustawy o amnestii z 22 lutego 1947 r.W konkluzji rewizja oskarżonego Jana P. wnosi o uznanie go winnym popełnienia przestępstwa z art. 225 § 1 k.k. - przy zastosowaniu, w myśl art. 6 § 2 k.k., ustawodawstwa karnego słowackiego jako łagodniejszego, z uwagi na nieletniość oskarżonego w dniu dokonania przestępstwa - w ramach art. 76 i 77 k.k. i umorzenie postępowania na mocy art. 6 § 2 pkt 1 ustawy o amnestii z 22 lutego 1947 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Rewizje obu oskarżonych nie są słuszne. Przypisana im wina popełnienia zbrodni zabójstwa Heleny G. w świetle materiałów sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, nie jest też zresztą w ich rewizjach kwestionowana.Należy podzielić pogląd rewizji, że duży upływ czasu od popełnienia czynu przestępczego (w chwili wydania tego wyroku - około 16 lat) powinien wywrzeć wpływ na wymiar kary, w sensie korzystnym dla oskarżonych. Odnosi się to również do należytego zachowania się obu oskarżonych, szczególnie zaś Jana P., po spełnieniu przestępstwa. Okoliczności takie zgodnie z art. 54 k.k. powinny być wzięte pod uwagę przy wyrokowaniu.Jednakże wszystkie okoliczności łagodzące zostały już uwzględnione w zaskarżonym wyroku i to w stopniu należytym.W szczególności kary wymierzonej Józefowi P. nie można uznać za rażąco surową w rozumieniu art. 384 pkt 2 k.p.k.Jeżeli chodzi o rewizję Jana P., to zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 § 2 k.k. Sąd może - ale nie musi - uwzględnić różnicę na korzyść oskarżonego, jeżeli zachodzą rozbieżności pomiędzy polskim kodeksem karnym a prawem karnym miejsca popełnienia przestępstwa (w tym wypadku prawem karnym czechosłowackim).Sąd Najwyższy jednakże, podzielając w tym względzie stanowisko Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonym wyroku, nie uznał za wskazane - z uwagi na charakter czynu przestępczego, znaczny upływ czasu, obecny wiek oskarżonego Jana P. - korzystać z wymienionego wyżej przepisu art. 6 § 2 k.k.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 35/71 1971-11-15Czy Sąd Najwyższy powinien zmienić kwalifikację prawną czynów przypisanych oskarżonym, uwzględniając przepisy ustawy o amnestii oraz zasady stosowania przepisów przejściowych między kodeksami karnymi?
- I KR 174/74 1974-10-02Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić orzeczenie o skazaniu za przestępstwo określone w art. 267 k.k. i umorzyć postępowanie w oparciu o ustawę o amnestii, a także poprawić kwalifikację prawną czynów przypisanych oskarżonem…
- IV KR 227/70 1970-12-30Czy sąd drugiej instancji może zmienić kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu, stosując przepis względniejszy z poprzedniego stanu prawnego, jeśli czyn został popełniony pod rządem poprzedniego kodeksu karneg…
- V KRN 474/72 1973-09-01Czy wymierzone kary pozbawienia wolności mogą być uznane za rażąco niewspółmiernie surowe z powodu nadmiernej ich wysokości, nawet po zastosowaniu amnestii i uwzględnieniu okoliczności łagodzących, a w konsekwencji, czy…
- Rw 473/86 1986-07-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, mimo zarzutów prokuratora dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, kwalifikacji prawnej…
Powołane przepisy
art. 225 § 1 KKart. 375 KPKart. 6 § 1 pkt 3art. 6 § 2art. 76art. 6 § 1 pkt 1art. 6 § 2 KKart. 6 § 2 pkt 1art. 54 KKart. 384 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.