IV KB 1/24

Izba Karna2024-01-16

Skład orzekający: Igora Zgolińskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego, spełnia wymogi formalne do dalszego procedowania?
Ratio decidendi
Wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na okolicznościach towarzyszących powołaniu, nie spełnia wymogów formalnych, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu i jak miałby on wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Samo przyjęcie nominacji i podjęcie czynności orzeczniczych nie stanowi naruszenia tych standardów. Ponadto, przepis o obligatoryjnym zawiadomieniu organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku dotyczy wyłącznie pełnomocników, a nie obrońców.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, wskazując na okoliczności towarzyszące jego powołaniu. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje na konkretne naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności. Sąd odrzucił wniosek, ale jednocześnie zarejestrował go jako wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k. ze względu na treść zarzutu kasacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, jednocześnie rejestrując go jako wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

IV KB 1/24 ZARZĄDZENIE Dnia 16 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem obrońcy o zbadanie spełnienia przez SSN Igora Zgolińskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu, który wpłynął do Sądu Najwyższego, na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN oraz art. 20 § 1 k.p.k., stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego M. C. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę – adw. M. P. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - został wniesiony z zachowaniem terminu tygodniowego w odniesieniu (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć skazanemu i jego obrońcy oraz dołączyć do akt IV KK 566/23; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Igora Zgolińskiego; 4) z uwagi na uzasadnienie wniosku oraz treść podniesionego w kasacji zarzutu z pkt I zarejestrować jako wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k. w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i nadać dalszy bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. IV KB 1/24 2 UZASADNIENIE Choć Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.), to sporządzenie pisemnych motywów było konieczne, a to w szczególności z uwagi na pkt 4 zarządzenia. Wniosek obrońcy nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – i jak miałby on wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Takiej okoliczności nie stanowi natomiast przyjęcie nominacji i podjęcie czynności orzeczniczych, jako wynikające z samego faktu powołania na urząd sędziego. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych pod staw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Z uwagi na treść zarzutu z pkt I kasacji i uzasadnianie wniosku, którego dotyczy niniejsze zarządzenie, wniosek ten należało potraktować jako wniosek złożony na podstawie art. 41 k.p.k. i jako takiemu nadać mu dalszy bieg. IV KB 1/24 3 ł.n [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 20 § 1 KPKart. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 41 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 85

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy