IV KB 18/24

Izba Karna2024-11-27

Skład orzekający: Annę Dziergawkę, Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy skazanego o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy nie rozpoznaje środka zaskarżenia, a jedynie sygnalizowana jest potrzeba podjęcia czynności z urzędu, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że wniosek został złożony w sprawie, w której ustawa o Sądzie Najwyższym nie przewiduje takiej możliwości, ponieważ Sąd Najwyższy nie rozpoznawał środka zaskarżenia, a jedynie sygnalizowano potrzebę podjęcia czynności z urzędu. Ponadto, nawet gdyby wniosek był dopuszczalny, nie spełniał wymogów formalnych, nie wskazując, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego w sprawie IV KO 111/24. Wniosek został złożony w trybie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 uSN. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek pochodzi od strony postępowania, został sporządzony przez obrońcę, wniesiony w terminie i spełnia wymogi pisma procesowego. Jednakże, wniosek został odrzucony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarządzenie o odrzuceniu wniosku zostało doręczone obrońcy i skazanemu, a także dołączone do akt sprawy IV KO 111/24.

Pełny tekst orzeczenia

IV KB 18/24 ZARZĄDZENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Wniosek obrońcy skazanego o zbadanie spełnienia przez SSN Annę Dziergawkę wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego D. C. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt IV KO 111/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A. Dziergawkę; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne IV KB 18/24 2 (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Przede wszystkim wskazać należy, że wniosek został złożony w sprawie, w której ustawa o Sądzie Najwyższym nie przewiduje możliwości jego złożenia (por. art. 29 § 6 uSN). W tej sprawie strona nie złożyła bowiem, a Sąd Najwyższy nie rozpoznaje środka zaskarżenia (art. 29 § 6 pkt 1 uSN), a strona jedynie sygnalizowała Sądowi Najwyższemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu (art. 542 § 3 w zw. z art. 9 § 2 k.p.k.). Niezależnie od tego wskazać trzeba, że wniosek – nawet gdyby był dopuszczalny – nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów IV KB 18/24 3 Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński ł.n [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 6 pkt 1art. 542 § 3art. 9 § 2 KPKart. 29 § 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy