IV KB 9/24
Izba Karna2024-04-10
Skład orzekający: Antoniego Bojańczyka, Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę, który nie wskazuje konkretnych okoliczności uzasadniających naruszenie tych standardów, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że wniosek nie spełniał wymogów ustawowych. Brak było wskazania, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające, gdyż oznaczałoby to uniwersalny wpływ na każdą sprawę, niezależnie od jej okoliczności, co jest sprzeczne z celem przepisów dotyczących testu niezawisłości i bezstronności sędziego.Stan faktyczny
Obrońca wniósł do Sądu Najwyższego wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SN wymogów niezawisłości i bezstronności, wskazując na okoliczności związane z powołaniem sędziego. Wniosek został złożony w związku z postępowaniem kasacyjnym. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje konkretnych okoliczności uzasadniających naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarządzenie o odrzuceniu wniosku zostało sporządzone, mimo że jest niezaskarżalne.Pełny tekst orzeczenia
IV KB 9/24 ZARZĄDZENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. W związku z wnioskiem obrońcy lustrowanego o zbadanie spełnienia przez SSN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu, który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 20 marca 2023 r., na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – lustrowanego A. R. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę lustrowanego – adw. B.Z. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), a także 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i lustrowanemu oraz dołączyć do akt IV KK 333/22; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Antoniego Bojańczyka; 4) z uwagi na treść wniosku i powołanego w nim także art. 41 k.p.k. jako podstawa żądania wyłączenia sędziego oraz treść kasacji wniosek odnotować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i nadać dalszy bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński
IV KB 9/24 2 UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby one wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w
IV KB 9/24 3 razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KB 15/26 2026-02-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, który nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego…
- I KB 14/24 2024-09-11Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia tych standardów?
- IV KB 7/24 2024-03-13Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym, spełnia wymogi formalne i proceduralne?
- I KB 7/24 2024-05-29Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym, aby mógł…
- III KB 19/24 2024-10-03Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 41 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy