I KB 7/24

Izba Karna2024-05-29

Skład orzekający: Antoniego Bojańczyka, Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym, aby mógł zostać rozpoznany merytorycznie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że nie spełnia on wymogów formalnych. Wniosek nie wskazał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Ponadto, Sąd Najwyższy rozróżnił pojęcie 'pełnomocnika' od 'obrońcy' w kontekście zawiadamiania organów samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego Z. T. złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został złożony w ustawowym terminie i podpisany przez obrońcę. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje na konkretny wpływ okoliczności związanych z powołaniem sędziego na naruszenie jego niezawisłości lub bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Pismo potraktowano jako wniosek o wyłączenie sędziego i nadano mu dalszy bieg.

Pełny tekst orzeczenia

I KB 7/24 ZARZĄDZENIE Dnia 29 maja 2024 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego Z. T. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego – adw. P. T. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt I KK 147/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Antoniego Bojańczyka; 4) z uwagi na treść uzasadnienia wniosku i zarzut podniesiony w kasacji pismo potraktować jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., zarejestrować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i nadać dalszy bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. I KB 7/24 2 W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Z uwagi na treść uzasadnienia wniosku i zarzut podniesiony w kasacji pismo potraktować jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., zarejestrować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i nadać dalszy bieg. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 41 § 1 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy