IV KK 1/15

WyrokIzba Karna2015-02-26

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie przez sąd odwoławczy wszystkich zarzutów apelacji obrońcy oraz osobistej apelacji skazanego, a także zaniechanie przeprowadzenia badania sądowo-psychiatrycznego w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności skazanego, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że choć sąd odwoławczy nie odniósł się do jednego z zarzutów apelacji osobistej skazanego dotyczącego braku śladów po uderzeniu, to uchybienie to nie miało rangi przyczyny kasacyjnej, gdyż brak widocznych śladów nie wykluczał samego uderzenia. Zarzut nierozpoznania kwestii naruszenia art. 276 k.k. uznano za niezasadny, ponieważ obrońca nie zawarł takiego zarzutu w apelacji. Zarzut dotyczący zaniechania badania poczytalności skazanego również uznano za bezzasadny, gdyż w sprawie nie powstały uzasadnione wątpliwości co do jego poczytalności, a nadużywanie alkoholu samo w sobie nie tworzy takiego podejrzenia.
Stan faktyczny
Oskarżeni M. P. i K. K. zostali oskarżeni o dokonanie rozboju, kradzieży telefonu komórkowego oraz przywłaszczenia dokumentów. Sąd Rejonowy skazał obu oskarżonych. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji. Obrońca skazanego M. P. wniósł kasację, zarzucając nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji oraz zaniechanie przeprowadzenia badania poczytalności skazanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r., sprawy M. P. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i innych z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt IV Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II K […], oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. UZASADNIENIE M. P. i K. K. zostali oskarżeni o to, że w nocy z 8 na 9 czerwca 2012 r. w M. woj. […] działając wspólnie i w porozumieniu, używając wobec A.N. przemocy polegającej na biciu rękami po twarzy i tułowiu oraz kopaniu po nogach, doprowadzili go do stanu bezbronności, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia telefon komórkowy marki N. oraz etui z zawartością pieniędzy w kwocie 50 zł, dokumentów w postaci dowodu osobistego, książeczki wojskowej wystawionych na jego nazwisko tj. o przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.. Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II K […], orzekł w tym przedmiocie następująco: 2 1. uznał oskarżonego K.K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia a stanowiącego występek z art. 280 § 1 k.k., art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na mocy art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności; 2. uznał oskarżonego M. P. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia a stanowiącego występek z art. 280 § 1 k.k., art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na mocy art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności; 3. na mocy art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu K. K. okres tymczasowego aresztowania od dnia 9 czerwca 2012 r. do dnia 7 marca 2013 r.; 4. na mocy art. 29 ustawy - Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. P.B. kwotę 1033,20 zł brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu M. P. na jego wniosek; 5. na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli oskarżony M. P. osobiście oraz jego obrońca, zaś wyrok w odniesieniu do K. K. uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Oskarżony M. P. w apelacji podniósł, iż nie przyznaje się do przypisanego mu czynu, nie jest bowiem prawdą iż uderzył A. N. oraz że K. B. nie brał udziału w rozboju. Wprawdzie oskarżony był na miejscu zdarzenia ale spał. Oskarżony zakwestionował też fakt, iż miał czerpać korzyści materialne z napadu na pokrzywdzonego. Oskarżony poddał też w wątpliwość fakt, iż Sąd Rejonowy w M. nie dał wiary oskarżonemu K. K., zaś uznał za wiarygodne zeznania pokrzywdzonego, który też był w stanie nietrzeźwym. Podniósł, iż to że pokrzywdzony podał, iż bił go chłopak ubrany jak skejt nie oznacza, że tą osobą był oskarżony. W konkluzji oskarżony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go od zarzuconego mu czynu. Obrońca oskarżonego M. P. zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść oskarżonego M. P. zarzucając wyrokowi: 3 - mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania tj. art. 5 § 2 k.p.k., gdyż ustalenia faktyczne zawarte w wyroku poczynione na podstawie zeznań pokrzywdzonego A. N. nie mogłyby być dokonane bez niekorzystnego dla oskarżonego wyjaśnienia istniejących w nich wątpliwości, - naruszenie prawa materialnego - art. 1 § 1 i § 3 k.k. poprzez przyjęcie, iż oskarżony M. P. ma ponieść odpowiedzialność za popełnienie przestępstw określonych w art. 275 § 1 i art. 276 k.k., choć czynów tych się nie dopuścił. Ponadto z daleko posuniętej ostrożności mając na uwadze działanie na korzyść oskarżonego, obrońca zarzucił również naruszenie prawa materialnego, art. 283 k.k. poprzez jego niezastosowanie i nie rozważenie wypadku mniejszej wagi do zakwalifikowania zarzucanego oskarżonemu czynu. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. Po rozpoznaniu tych apelacji Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. IV Ka […], uznał złożone apelacje za oczywiście bezzasadne i wyrok w zaskarżonej części, to jest w odniesieniu do M. P. utrzymał w mocy. Od wyroku Sądu Okręgowego w K. kasację złożył obrońca skazanego M. P. i zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść tego wyroku, a to: 1) art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji obrońcy skazanego oraz osobistej apelacji skazanego, 2) art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 202 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia badania sądowo-psychiatrycznego i uzyskania opinii o stanie zdrowia psychicznego skazanego w sytuacji, gdy zachodziły uzasadnione wątpliwości co do jego poczytalności, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna. 4 Odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów należy stwierdzić co następuje: Ad. 1. Rzeczywiście w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd odwoławczy nie odniósł się do zarzutu z apelacji osobistej skazanego dotyczącego braku u pokrzywdzonego śladów po uderzeniu w kark. To uchybienie art. 433 § 2 k.p.k. nie ma, w realiach sprawy, rangi przyczyny kasacyjnej. Jest oczywiste, że brak widocznych u pokrzywdzonego śladów po uderzeniu w kark nie świadczy o tym, że uderzenia tego nie było, a zatem ta okoliczność nie mogła podważyć pozytywnej oceny sądu odwoławczego co do dochowania przez Sąd Rejonowy w M. reguł art. 7 k.p.k. i dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. W konsekwencji, brak rozważenia przez sąd odwoławczy omawianego zarzutu apelacji nie mógł mieć wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Jeśli chodzi o podniesione w uzasadnieniu kasacji nierozważenie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 276 k.k., to ten zarzut jest niezasadny, a przede wszystkim nierzetelny. Analiza treści apelacji wskazuje, że obrońca nie zawarł w niej zarzutu naruszenia art. 276 k.k. Wprawdzie na s. 2 apelacji obrońca sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 1 § 1 i § 3 k.k., ale sama treść tego zarzutu nie pozostawia wątpliwości, że istotą zarzutu jest stan faktyczny, w tym ustalenie sprawstwa skazanego („... poprzez przyjęcie, że oskarżony M. P. ma ponieść odpowiedzialność za popełnienie przestępstw określonych w art. 275 § 1 i 276 k.k., choć czynów tych się nie dopuścił”). Także w uzasadnieniu apelacji brak zarzutu dotyczącego błędnej wykładni, czy też niewłaściwego zastosowania art. 276 k.k. W rozważaniach na s. 5-6 apelacji obrońca kwestionuje jedynie przyjęcie przez Sąd Rejonowy w M. działania wspólnie i w porozumieniu w zakresie zaboru dokumentów, twierdząc, że zabór dokumentów nie był objęty porozumieniem sprawców, a zatem niezasadne jest przypisanie go M.P. Na ten zarzut Sądu Okręgowego w K. odpowiedział poprawnie w uzasadnieniu swojego wyroku (por. s.7). Konkludując, apelacja nie zawierała zarzutu naruszenia art. 276 k.k., a zatem zarzut nierozważenia tej kwestii przez sąd odwoławczy nie może być skuteczny. Ad. 2. Oczywiście bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. W realiach przedmiotowej sprawy nie powstała bowiem 5 uzasadniona wątpliwość co do poczytalności skazanego, a okoliczność, że nadużywał alkoholu sama w sobie nie tworzy takiego podejrzenia. W toku postępowania przygotowawczego skazany podał, że nigdy nie leczył się odwykowo (k. 42), nie zgłaszał tego rodzaju leczenia także w postępowaniu sądowym (k. 177), zaś jego zachowanie nie wzbudzało wątpliwości ani co do poczytalności w czasie czynu, ani co do zdolności do samodzielnej, rozsądnej obrony w procesie (warto zauważyć, że skazany napisał m.in. osobistą apelację, której treść wskazuje na całkowicie poprawne rozumienie sytuacji procesowej, praw i obowiązków oskarżonego, jak i grożących mu w razie skazania konsekwencji). Skoro w sprawie nie powstała uzasadniona wątpliwość co do poczytalności, to oczywiste jest, że nie mogło dojść do naruszenia art. 202 § 1 k.p.k. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 1 k.p.k. w zw. z art. 535 § 3 k.p.k. orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 280 § 1 KKart. 275 § 1 KKart. 276 KKart. 11 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 63 § 1 KKart. 29art. 624 § 1 KPKart. 5 § 2 KPKart. 1 § 1art. 275 § 1art. 283 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy