V KK 333/18

WyrokIzba Karna2018-09-25

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy oskarżonego, oparta na zarzutach kwestionujących ustalenia faktyczne dotyczące zdolności oskarżonego do udziału w postępowaniu i jego poczytalności, może być skutecznie wniesiona na podstawie naruszenia prawa procesowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że zarzuty obrony, które w istocie kwestionowały ustalenia faktyczne dotyczące zdolności oskarżonego do uczestniczenia w postępowaniu i jego poczytalności, nie mogły stanowić podstawy do wniesienia kasacji zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. Podkreślono, że Sąd Odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, a sama informacja o leczeniu alkoholowego zespołu abstynencyjnego nie prowadzi automatycznie do wątpliwości co do poczytalności. Sąd Najwyższy uznał również, że oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, a jego niestawiennictwo wynikało z jego świadomej rezygnacji z uprawnień procesowych.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja zarzucała naruszenie prawa procesowego, skupiając się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących zdolności oskarżonego do udziału w postępowaniu i jego poczytalności. Oskarżony był leczony z powodu alkoholizmu, a obrona podnosiła wątpliwości co do jego stanu psychicznego w chwili popełnienia czynu i zdolności do udziału w procesie. Oskarżony nie stawił się na rozprawie apelacyjnej, mimo prawidłowego zawiadomienia, świadomie rezygnując z udziału.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 333/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie P. S. oskarżonego z art. 178a §1 i 4 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. w dniu 25 września 2018r. kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 15 marca 2018r., sygn. akt VII Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 października 2017r., sygn. akt VII K […] p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja obrońcy jest bezzasadna w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na podstawie art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455 k.p.k., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Treść pierwszego zarzutu kasacji wskazuje, iż skarżący pod pozorem zarzutu naruszenia prawa procesowego, skupił się de facto wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych obejmujących zdolność oskarżonego 2 do uczestniczenia w postępowaniu, a taki zarzut, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., nie jest dopuszczalny. Nadto zarzut ten stanowi niemal dosłowne powielenie zarzutu sformułowanego w tym zakresie w apelacji, a który został przez Sąd Odwoławczy rozpoznany. W związku z tym przedmiotową skargę uznać należało jako skierowaną przede wszystkim przeciwko wyrokowi Sądu a quo, co stoi w sprzeczności z treścią art. 519 k.p.k. Podkreślić również należy, że przedmiotowa skarga cechuje się znacznym stopniem ogólnikowości, a w części sprowadza się jedynie do stawiania zarzutu bez jego uzasadnienia. Za całkowicie zatem niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w powiązaniu z art. 193 § 1 k.p.k. i art. 202 § 1 k.p.k., które miało polegać na nie odniesieniu się przez Sąd ad quem do wszystkich zarzutów apelacyjnych, w tym dotyczących ustalenia, czy oskarżony mógł uczestniczyć w procesie karnym pomimo zachodzących wątpliwości co do jego poczytalności. Z uzasadnienia kasacji wynika, że obraza tych przepisów miała wiązać się z odmienną oceną materiału dowodowego, w tym karty leczenia psychiatrycznego i poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu Najwyższego, Sąd Odwoławczy rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku, w którym w sposób klarowny przedstawił swój tok rozumowania. Nie ma zatem racji skarżący jakoby w sprawie wystąpiły okoliczności obligujące do powzięcia wątpliwości co do stanu poczytalności P. S. w chwili popełnienia przypisanego mu czynu i jego zdolności do udziału w postępowaniu karnym. Sama informacja ze szpitala o leczeniu alkoholowego zespołu abstynencyjnego (k. 66) nie prowadzi automatycznie do wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności osób korzystających z pomocy poradni tego typu. To do organu procesowego należy ustalenie przebiegu leczenia, a tym samym ustalenie, czy owe wątpliwości mogły zaistnieć. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że biegłym psychiatrom, opiniującym w niniejszej sprawie znany był fakt uzależnienia skazanego od alkoholu, czemu dali oni wyraz w treści wydanej opinii. Zdaniem biegłych, okoliczność ta nie wpływała 3 na możliwość świadomego i rozumnego uczestniczenia przez skazanego w postępowaniu (k. 29). Opinia ta jest pełna, jasna i wewnętrznie niesprzeczna. Z tego względu nie można podzielić wątpliwości obrony co do wniosków tej opinii, jak również co do konieczności dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa oskarżonego do sprawiedliwego procesu i ograniczenia prawa do obrony na etapie postępowania odwoławczego. Zgodnie z treścią art. 450 § 3 k.p.k. niestawiennictwo należycie zawiadomionych stron, których udział w rozprawie apelacyjnej nie jest obowiązkowy, nie tamuje toku rozprawy. Skazany P. S. był niewątpliwie osobą uprawnioną do uczestnictwa w rozprawie apelacyjnej, o terminie której należało go „należycie zawiadomić”. Skazany został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej (k. 105). Termin ten znany był również jego obrońcy. O tym, że w sprawie skazanego P. S. były respektowane wszelkie unormowania dotyczące prawidłowego zawiadomienia go o terminie rozprawy odwoławczej świadczą okoliczności, które kasacja całkowicie przemilcza. Otóż skazany, przez cały czas trwania postępowania sądowego, świadomie zrezygnował z przysługujących mu uprawnień procesowych i zaniechał odbierania wysyłanych na podany przez niego adres zawiadomień o terminach rozpraw, nie stawiając się na żadnej z nich i nie przedstawił usprawiedliwienia. W tej sytuacji rozprawy były prowadzone pod jego nieobecność. Także Sąd Okręgowy w O., po dwukrotnym awizowaniu (k. 108) zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej wysłanym pod wskazany przez skazanego adres, uznał za należycie doręczone zawiadomienie o jej terminie, po czym przystąpił do rozpoznania sprawy i ogłosił wyrok. Reasumując, należało uznać, że w świetle przytoczonych powyżej okoliczności zawiadomienie skazanego o terminie rozprawy odwoławczej przed Sądem Okręgowym słusznie uznane zostało za skuteczne. Dodatkowo wskazać należy, że w pisemnych motywach kasacji, obrona nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów wskazujących na błędność procedowania 4 Sądu Odwoławczego, do czego obliguje art. 526§1 k.p.k. – uzasadnienie skargi w tym zakresie w ogóle nie zostało sporządzone. W tej sytuacji, brak było podstaw do uznania zarzutów podniesionych w kasacji za zasadne, choćby w minimalnym stopniu. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Skazanego obciążono kosztami sądowymi postepowania kasacyjnego nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a §1art. 535§3 KPKart. 535 § 3 KPKart. 536 KPKart. 435 KPKart. 439 KPKart. 455 KPKart. 523 § 1 KPKart. 519 KPKart. 457 § 3 KPKart. 433 § 2 KPKart. 193 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy