V KK 333/18
WyrokIzba Karna2018-09-25
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy oskarżonego, oparta na zarzutach kwestionujących ustalenia faktyczne dotyczące zdolności oskarżonego do udziału w postępowaniu i jego poczytalności, może być skutecznie wniesiona na podstawie naruszenia prawa procesowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że zarzuty obrony, które w istocie kwestionowały ustalenia faktyczne dotyczące zdolności oskarżonego do uczestniczenia w postępowaniu i jego poczytalności, nie mogły stanowić podstawy do wniesienia kasacji zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. Podkreślono, że Sąd Odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, a sama informacja o leczeniu alkoholowego zespołu abstynencyjnego nie prowadzi automatycznie do wątpliwości co do poczytalności. Sąd Najwyższy uznał również, że oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, a jego niestawiennictwo wynikało z jego świadomej rezygnacji z uprawnień procesowych.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja zarzucała naruszenie prawa procesowego, skupiając się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących zdolności oskarżonego do udziału w postępowaniu i jego poczytalności. Oskarżony był leczony z powodu alkoholizmu, a obrona podnosiła wątpliwości co do jego stanu psychicznego w chwili popełnienia czynu i zdolności do udziału w procesie. Oskarżony nie stawił się na rozprawie apelacyjnej, mimo prawidłowego zawiadomienia, świadomie rezygnując z udziału.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 333/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie P. S. oskarżonego z art. 178a §1 i 4 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. w dniu 25 września 2018r. kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 15 marca 2018r., sygn. akt VII Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 października 2017r., sygn. akt VII K […] p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja obrońcy jest bezzasadna w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na podstawie art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455 k.p.k., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Treść pierwszego zarzutu kasacji wskazuje, iż skarżący pod pozorem zarzutu naruszenia prawa procesowego, skupił się de facto wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych obejmujących zdolność oskarżonego
2 do uczestniczenia w postępowaniu, a taki zarzut, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., nie jest dopuszczalny. Nadto zarzut ten stanowi niemal dosłowne powielenie zarzutu sformułowanego w tym zakresie w apelacji, a który został przez Sąd Odwoławczy rozpoznany. W związku z tym przedmiotową skargę uznać należało jako skierowaną przede wszystkim przeciwko wyrokowi Sądu a quo, co stoi w sprzeczności z treścią art. 519 k.p.k. Podkreślić również należy, że przedmiotowa skarga cechuje się znacznym stopniem ogólnikowości, a w części sprowadza się jedynie do stawiania zarzutu bez jego uzasadnienia. Za całkowicie zatem niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w powiązaniu z art. 193 § 1 k.p.k. i art. 202 § 1 k.p.k., które miało polegać na nie odniesieniu się przez Sąd ad quem do wszystkich zarzutów apelacyjnych, w tym dotyczących ustalenia, czy oskarżony mógł uczestniczyć w procesie karnym pomimo zachodzących wątpliwości co do jego poczytalności. Z uzasadnienia kasacji wynika, że obraza tych przepisów miała wiązać się z odmienną oceną materiału dowodowego, w tym karty leczenia psychiatrycznego i poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu Najwyższego, Sąd Odwoławczy rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku, w którym w sposób klarowny przedstawił swój tok rozumowania. Nie ma zatem racji skarżący jakoby w sprawie wystąpiły okoliczności obligujące do powzięcia wątpliwości co do stanu poczytalności P. S. w chwili popełnienia przypisanego mu czynu i jego zdolności do udziału w postępowaniu karnym. Sama informacja ze szpitala o leczeniu alkoholowego zespołu abstynencyjnego (k. 66) nie prowadzi automatycznie do wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności osób korzystających z pomocy poradni tego typu. To do organu procesowego należy ustalenie przebiegu leczenia, a tym samym ustalenie, czy owe wątpliwości mogły zaistnieć. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że biegłym psychiatrom, opiniującym w niniejszej sprawie znany był fakt uzależnienia skazanego od alkoholu, czemu dali oni wyraz w treści wydanej opinii. Zdaniem biegłych, okoliczność ta nie wpływała
3 na możliwość świadomego i rozumnego uczestniczenia przez skazanego w postępowaniu (k. 29). Opinia ta jest pełna, jasna i wewnętrznie niesprzeczna. Z tego względu nie można podzielić wątpliwości obrony co do wniosków tej opinii, jak również co do konieczności dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa oskarżonego do sprawiedliwego procesu i ograniczenia prawa do obrony na etapie postępowania odwoławczego. Zgodnie z treścią art. 450 § 3 k.p.k. niestawiennictwo należycie zawiadomionych stron, których udział w rozprawie apelacyjnej nie jest obowiązkowy, nie tamuje toku rozprawy. Skazany P. S. był niewątpliwie osobą uprawnioną do uczestnictwa w rozprawie apelacyjnej, o terminie której należało go „należycie zawiadomić”. Skazany został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej (k. 105). Termin ten znany był również jego obrońcy. O tym, że w sprawie skazanego P. S. były respektowane wszelkie unormowania dotyczące prawidłowego zawiadomienia go o terminie rozprawy odwoławczej świadczą okoliczności, które kasacja całkowicie przemilcza. Otóż skazany, przez cały czas trwania postępowania sądowego, świadomie zrezygnował z przysługujących mu uprawnień procesowych i zaniechał odbierania wysyłanych na podany przez niego adres zawiadomień o terminach rozpraw, nie stawiając się na żadnej z nich i nie przedstawił usprawiedliwienia. W tej sytuacji rozprawy były prowadzone pod jego nieobecność. Także Sąd Okręgowy w O., po dwukrotnym awizowaniu (k. 108) zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej wysłanym pod wskazany przez skazanego adres, uznał za należycie doręczone zawiadomienie o jej terminie, po czym przystąpił do rozpoznania sprawy i ogłosił wyrok. Reasumując, należało uznać, że w świetle przytoczonych powyżej okoliczności zawiadomienie skazanego o terminie rozprawy odwoławczej przed Sądem Okręgowym słusznie uznane zostało za skuteczne. Dodatkowo wskazać należy, że w pisemnych motywach kasacji, obrona nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów wskazujących na błędność procedowania
4 Sądu Odwoławczego, do czego obliguje art. 526§1 k.p.k. – uzasadnienie skargi w tym zakresie w ogóle nie zostało sporządzone. W tej sytuacji, brak było podstaw do uznania zarzutów podniesionych w kasacji za zasadne, choćby w minimalnym stopniu. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Skazanego obciążono kosztami sądowymi postepowania kasacyjnego nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 1/15 2015-02-26Czy nierozpoznanie przez sąd odwoławczy wszystkich zarzutów apelacji obrońcy oraz osobistej apelacji skazanego, a także zaniechanie przeprowadzenia badania sądowo-psychiatrycznego w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co…
- II KK 17/20 2020-05-12Czy naruszenie przepisów o udziale obrońcy w postępowaniu karnym (art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.) może być podstawą do uwzględnienia kasacji, jeśli sąd nie powziął uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego…
- V KK 35/14 2014-04-24Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez niepowołanie biegłych z zakresu uzależnień, spełnia wymogi formalne i merytoryczne dla skutecznego zaskarżenia prawomocnego wyro…
- IV KK 66/17 2017-03-16Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa procesowego poprzez dowolną ocenę dowodów i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść oskarżonego, może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne dokon…
- II KK 75/13 2013-04-04Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, może być uwzględniona, jeśli dotyczy ona w części orzeczenia umarzającego postępowanie z powodu przedawnienia, a w pozos…
Powołane przepisy
art. 178a §1art. 535§3 KPKart. 535 § 3 KPKart. 536 KPKart. 435 KPKart. 439 KPKart. 455 KPKart. 523 § 1 KPKart. 519 KPKart. 457 § 3 KPKart. 433 § 2 KPKart. 193 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy